वापीकूपतडागपल्वलसरःस्रोतस्विनीसारणी-
तोयाभ्युद्गमनिर्झरह्रदजलाधारोदपानप्रपाः ।
सम्पन्ना उपजीव्य यस्य विभवं साक्षात्प्रणाल्यापि वा
तस्मै जीवन जीवनाय सरितामीशाय तुभ्यं नमः ॥

अन्वयः AI जीवन, यस्य विभवम् साक्षात् वा प्रणाल्या अपि वा उपजीव्य वापी-कूप-तडाग-पल्वल-सरः-स्रोतस्विनी-सारणी-तोय-अभ्युद्गम-निर्झर-ह्रद-जलाधार-उदपान-प्रपाः सम्पन्नाः (भवन्ति), तस्मै जीवनाय सरिताम् ईशाय तुभ्यम् नमः ।

Summary AI O life-giver! Salutations to you, the lord of rivers, the source of life. Having subsisted on your wealth, either directly or through channels, all these water bodies—step-wells, wells, tanks, ponds, lakes, rivers, canals, springs, waterfalls, pools, reservoirs, cisterns, and water-pavilions—become full.

पदच्छेदः AI

वापीकूपतडागपल्वलसरःस्रोतस्विनीसारणीतोयाभ्युद्गमनिर्झरह्रदजलाधारोदपानप्रपाः	वापी–कूप–तडाग–पल्वल–सरस्–स्रोतस्विनी–सारणी–तोय–अभ्युद्गम–निर्झर–ह्रद–जलाधार–उदपान–प्रपा (१.३)	step-wells, wells, tanks, ponds, lakes, rivers, canals, springs, waterfalls, pools, reservoirs, cisterns, and water-pavilions
सम्पन्नाः	सम्पन्न (सम्√पद्+क्त, १.३)	become full
उपजीव्य	उपजीव्य (उप√जीव्+ल्यप्)	having subsisted on
यस्य	यद् (६.१)	whose
विभवम्	विभव (२.१)	wealth
साक्षात्	साक्षात्	directly
प्रणाल्या	प्रणाली (३.१)	through a channel
अपि	अपि	also
वा	वा	or
तस्मै	तद् (४.१)	to that
जीवन	जीवन (८.१)	O life-giver
जीवनाय	जीवन (४.१)	for life
सरिताम्	सरित् (६.३)	of rivers
ईशाय	ईश (४.१)	to the lord
तुभ्यम्	युष्मद् (४.१)	to you
नमः	नमस्	salutations

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
वा	पी	कू	प	त	डा	ग	प	ल्व	ल	स	रः	स्रो	त	स्वि	नी	सा	र	णी
तो	या	भ्यु	द्ग	म	नि	र्झ	र	ह्र	द	ज	ला	धा	रो	द	पा	न	प्र	पाः
स	म्प	न्ना	उ	प	जी	व्य	य	स्य	वि	भ	वं	सा	क्षा	त्प्र	णा	ल्या	पि	वा
त	स्मै	जी	व	न	जी	व	ना	य	स	रि	ता	मी	शा	य	तु	भ्यं	न	मः
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

अमरुशतकम् अमरुः

About

Resources

Connect