तप्ते महाविरहवह्निशिखावलीभिर्
आपाण्डुरस्तनतटे हृदये प्रियायाः ।
रथ्यालिवीक्षणनिवेशितलोलदृष्टे-
र्नूनं छनच्छनिति बाष्पकणाः पतन्ति ॥

अन्वयः AI महा-विरह-वह्नि-शिखा-आवलीभिः तप्ते, आपाण्डुर-स्तन-तटे, रथ्या-अली-वीक्षण-निवेशित-लोल-दृष्टेः प्रियायाः हृदये बाष्प-कणाः नूनम् छनत्-छनत् इति पतन्ति।

Summary AI On the heart of the beloved—heated by the rows of flames from the great fire of separation, located at her pale-white breasts, and whose restless gaze is fixed on watching the line of the street—her teardrops surely fall with a sizzling sound.

पदच्छेदः AI

तप्ते	तप्त (√तप्+क्त, ७.१)	on the heated
महाविरहवह्निशिखावलीभिः	महा–विरह–वह्नि–शिखा–आवलि (३.३)	by the rows of flames from the great fire of separation
आपाण्डुरस्तनतटे	आपाण्डुर–स्तन–तट (७.१)	on the pale-white breast-region
हृदये	हृदय (७.१)	on the heart
प्रियायाः	प्रिया (६.१)	of the beloved
रथ्यालिवीक्षणनिवेशितलोलदृष्टेः	रथ्या–आलि–वीक्षण–निवेशित–लोल–दृष्टि (६.१)	whose restless gaze is fixed on watching the line of the street
नूनम्	नूनम्	surely
छनच्छनिति	छनच्छनत्–इति	with a sizzling sound
बाष्पकणाः	बाष्प–कण (१.३)	teardrops
पतन्ति	पतन्ति (√पत् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	fall

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
त	प्ते	म	हा	वि	र	ह	व	ह्नि	शि	खा	व	ली	भि
रा	पा	ण्डु	र	स्त	न	त	टे	हृ	द	ये	प्रि	या	याः
र	थ्या	लि	वी	क्ष	ण	नि	वे	शि	त	लो	ल	दृ	ष्टे
र्नू	नं	छ	न	च्छ	नि	ति	बा	ष्प	क	णाः	प	त	न्ति
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect