सालक्तकं शतदलाधिककान्तिरम्यं
रत्नौघधामनिकरारुणनूपुरं च ।
क्षिप्तं भृशं कुपितया तरलोत्पलाक्ष्या
सौभाग्यचिह्नमिव मूर्ध्नि पदं विरेजे ॥

अन्वयः AI कुपितया तरल-उत्पल-अक्ष्या भृशम् क्षिप्तम्, स-अलक्तकम्, शत-दल-अधिक-कान्ति-रम्यम्, रत्न-ओघ-धाम-निकर-अरुण-नूपुरम् च पदम्, सौभाग्य-चिह्नम् इव मूर्ध्नि विरेजे।

Summary AI Her foot—adorned with red lac, lovely with a beauty surpassing a hundred-petaled lotus, and with an anklet reddened by the cluster of rays from a multitude of gems—was kicked hard by the angry, restless-lotus-eyed woman and shone upon my head like a mark of good fortune.

पदच्छेदः AI

सालक्तकम्	स–अलक्तक (१.१)	adorned with red lac
शतदलाधिककान्तिरम्यम्	शतदल–अधिक–कान्ति–रम्य (१.१)	lovely with a beauty surpassing a hundred-petaled lotus
रत्नौघधामनिकरारुणनूपुरम्	रत्न–ओघ–धाम–निकर–अरुण–नूपुर (१.१)	with an anklet reddened by the cluster of rays from a multitude of gems
च	च	and
क्षिप्तम्	क्षिप्त (√क्षिप्+क्त, १.१)	kicked
भृशम्	भृशम्	hard
कुपितया	कुपित (३.१)	by the angry one
तरलोत्पलाक्ष्या	तरल–उत्पल–अक्षि (३.१)	by her with eyes like restless lotuses
सौभाग्यचिह्नम्	सौभाग्य–चिह्न (१.१)	a mark of good fortune
इव	इव	like
मूर्ध्नि	मूर्धन् (७.१)	on the head
पदम्	पद (१.१)	the foot
विरेजे	विरेजे (वि√राज् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	shone

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
सा	ल	क्त	कं	श	त	द	ला	धि	क	का	न्ति	र	म्यं
र	त्नौ	घ	धा	म	नि	क	रा	रु	ण	नू	पु	रं	च
क्षि	प्तं	भृ	शं	कु	पि	त	या	त	र	लो	त्प	ला	क्ष्या
सौ	भा	ग्य	चि	ह्न	मि	व	मू	र्ध्नि	प	दं	वि	रे	जे
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect