स्फुटतु हृदयं कामं कामं करोतु तनुं तनुं
न सखि चटुलप्रेम्णा कार्यं पुनर्दयितेन मे ।
इति सरभसं मानाटोपाद् उदीर्य वचस्तया
रमणपदवी सारङ्गाक्ष्या सशङ्कितमीक्षिता ॥

अन्वयः AI सखि! हृदयम् कामं स्फुटतु, कामः तनुं तनुं कामं करोतु, मे पुनः चटुल-प्रेम्णा दयितेन कार्यं न (अस्ति)। इति मान-आटोपात् स-रभसम् वचः उदीर्य, तया सारङ्ग-अक्ष्या रमण-पदवी स-शङ्कितम् ईक्षिता।

Summary AI "O friend, let my heart break! Let desire waste my body away! I have no more need for my beloved and his fickle love." After uttering these words impetuously in a fit of pride, the fawn-eyed woman glanced apprehensively down the path her lover usually took.

पदच्छेदः AI

स्फुटतु	स्फुटतु (√स्फुट् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	Let it break,
हृदयं	हृदय (१.१)	my heart,
कामं	कामम्	as it wishes.
कामं	काम (१.१)	Desire,
करोतु	करोतु (√कृ कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it make
तनुं	तनु (२.१)	my body
तनुम्	तनु (२.१)	thin,
न	न	no
सखि	सखी (८.१)	O friend,
चटुलप्रेम्णा	चटुल–प्रेमन् (३.१)	with fickle love
कार्यं	कार्य (१.१)	need
पुनः	पुनर्	again
दयितेन	दयित (३.१)	for my beloved
मे	अस्मद् (६.१)	have I.
इति	इति	Thus
सरभसं	सरभसम्	impetuously,
मानाटोपात्	मान–आटोप (५.१)	out of a display of pride,
उदीर्य	उदीर्य (उद्√ईर्+ल्यप्)	having uttered
वचः	वचस् (२.१)	these words,
तया	तद् (३.१)	by her,
रमणपदवी	रमण–पदवी (१.१)	the path of her lover
सारङ्गाक्ष्या	सारङ्ग–अक्षि (३.१)	the fawn-eyed woman,
सशङ्कितम्	सशङ्कितम्	apprehensively
ईक्षिता	ईक्षित (√ईक्ष्+क्त, १.१)	was glanced at.

छन्दः हरिणी [१७: नसमरसलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
स्फु	ट	तु	हृ	द	यं	का	मं	का	मं	क	रो	तु	त	नुं	त	नुं
न	स	खि	च	टु	ल	प्रे	म्णा	का	र्यं	पु	न	र्द	यि	ते	न	मे
इ	ति	स	र	भ	सं	मा	ना	टो	पा	दु	दी	र्य	व	च	स्त	या
र	म	ण	प	द	वी	सा	र	ङ्गा	क्ष्या	स	श	ङ्कि	त	मी	क्षि	ता
न			स			म			र			स			ल	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect