Loading data... On slow networks this could take a few minutes.
100%

पादासक्ते सुचिरमिह ते वामता कैव कान्ते
सन्मार्गस्थे प्रणयिनि जने कोपने कोऽपराधः ।
इत्थं तस्याः परिजनकथा कोपवेगोपशान्तौ
बाष्पोद्भेदैस्तदनु सहसा न स्थितं न प्रयातम् ॥

अन्वयः AI (परिजनः वदति) कान्ते! इह सुचिरम् पाद-आसक्ते (मयि) ते वामता का एव? कोपने! सन्-मार्ग-स्थे प्रणयिनि जने कः अपराधः? इत्थम् तस्याः परिजन-कथा। तदनु कोप-वेग-उपशान्तौ (सत्याम्) बाष्प-उद्भेदैः सहसा न स्थितम् न प्रयातम्।
Summary AI An attendant asks the angry lady: "O beloved, why this contrariness when I am so devoted? O angry one, what fault is there in a lover who is on the right path?" After these words, as her anger subsided, she was overcome by a sudden burst of tears, unable to either stay or leave.
पदच्छेदः AI
पादासक्तेपादआसक्त (७.१) When I am devoted at your feet
सुचिरम्सुचिरम् for so long,
इहइह here,
तेयुष्मद् (६.१) your
वामतावामता (१.१) contrariness,
काकिम् (१.१) what
एवएव at all (is it),
कान्तेकान्ता (८.१) O beloved?
सन्मार्गस्थेसत्मार्गस्थ (७.१) When he is on the right path,
प्रणयिनिप्रणयिन् (७.१) a loving
जनेजन (७.१) person,
कोपणेकोपणा (८.१) O angry one,
कःकिम् (१.१) what
अपराधःअपराध (१.१) is the fault?
इत्थंइत्थम् Thus
तस्याःतद् (६.१) was her
परिजनकथापरिजनकथा (१.१) attendant's speech.
कोपवेगोपशान्तौकोपवेगउपशान्ति (७.१) Upon the subsiding of the force of her anger,
बाष्पोद्भेदैःबाष्पउद्भेद (३.३) with an outburst of tears,
तदनुतदनु after that,
सहसासहसा suddenly,
neither
स्थितंस्थित (√स्था+क्त, १.१) staying
nor
प्रयातम्प्रयात (प्र√या+क्त, १.१) departing (was possible).
छन्दः मन्दाक्रान्ता [१७: मभनततगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२ १३ १४ १५ १६ १७
पा दा क्ते सु चि मि ते वा ता कै का न्ते
न्मा र्ग स्थे प्र यि नि ने को ने को ऽप रा धः
त्थं स्याः रि था को वे गो शा न्तौ
बा ष्पो द्भे दै स्त नु सा स्थि तं प्र या तम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.