अङ्गं चन्दनपाण्डुपल्लवमृदुस्ताम्बूलताम्राधरो
धारायन्त्रजलाभिषेककलुषे धौताञ्जने लोचने ।
अन्तःपुष्पसुगन्धिरार्द्रकवरी सर्वाङ्गलग्नाम्बरं
रोमाणां रमणीयतां विदधति ग्रीष्मापराह्वागमे ॥

अन्वयः AI ग्रीष्म-अपराह्न-आगमे, चन्दन-पाण्डु-पल्लव-मृदु अङ्गम्, ताम्बूल-ताम्र-अधरः, धारा-यन्त्र-जल-अभिषेक-कलुषे धौत-अञ्जने लोचने, अन्तः-पुष्प-सुगन्धिः आर्द्र-कवरी, सर्व-अङ्ग-लग्न-अम्बरम् च रोमाणां रमणीयतां विदधति ।

Summary AI On a summer afternoon, a special charm is created by the body, pale and soft from sandalwood; the lip, red from betel; the eyes, with collyrium washed away by fountain spray; the wet, flower-scented braid; and a garment clinging to the limbs, enhancing the beauty of the body.

पदच्छेदः AI

अङ्गम्	अङ्ग (१.१)	The body,
चन्दनपाण्डुपल्लवमृदुः	चन्दन–पाण्डु–पल्लव–मृदु (१.१)	soft and pale like a sprout from sandalwood paste;
ताम्बूलताम्राधरः	ताम्बूल–ताम्र–अधर (१.१)	the lower lip, red from betel;
धारायन्त्रजलाभिषेककलुषे	धारायन्त्र–जल–अभिषेक–कलुष (७.२)	slightly blurred from the spray of fountain water,
धौताञ्जने	धौत–अञ्जन (७.२)	with washed-off collyrium,
लोचने	लोचन (१.२)	the two eyes;
अन्तःपुष्पसुगन्धिः	अन्तः–पुष्प–सुगन्धि (१.१)	fragrant with flowers within,
आर्द्रकवरी	आर्द्र–कवरी (१.१)	the wet braid;
सर्वाङ्गलग्नाम्बरम्	सर्व–अङ्ग–लग्न–अम्बर (१.१)	the garment clinging to all limbs;
रोमाणां	रोमन् (६.३)	of the body hair (horripilation)
रमणीयतां	रमणीयता (२.१)	the charm
विदधति	विदधति (वि√धा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	create
ग्रीष्मापराह्वागमे	ग्रीष्म–अपराह्न–आगम (७.१)	at the arrival of a summer afternoon.

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
अ	ङ्गं	च	न्द	न	पा	ण्डु	प	ल्ल	व	मृ	दु	स्ता	म्बू	ल	ता	म्रा	ध	रो
धा	रा	य	न्त्र	ज	ला	भि	षे	क	क	लु	षे	धौ	ता	ञ्ज	ने	लो	च	ने
अ	न्तः	पु	ष्प	सु	ग	न्धि	रा	र्द्र	क	व	री	स	र्वा	ङ्ग	ल	ग्ना	म्ब	रं
रो	मा	णां	र	म	णी	य	तां	वि	द	ध	ति	ग्री	ष्मा	प	रा	ह्वा	ग	मे
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect