रामाणां रमणीयवक्त्रशशिनः स्वेदोदबिन्दुप्लुतो
व्यालोलालकवल्लरीं प्रचलयन्धुन्वन्नितम्बाम्बरम् ।
प्रातर्वाति मधौ प्रकामविकसद्राजीवराजीरजो
जालामोदमनोहरो रतिरसग्लानिं हरन्मारुतः ॥

अन्वयः AI मधौ, रामाणाम् रमणीय-वक्त्र-शशिनः स्वेद-उद-बिन्दु-प्लुतः, वि-आलोल-अलक-वल्लरीम् प्र-चलयन्, नितम्ब-अम्बरम् धुन्वन्, प्रकाम-विकसत्-राजीव-राजी-रजः-जाल-आमोद-मनोहरः, रति-रस-ग्लानिम् हरन् मारुतः प्रातः वाति ।

Summary AI In spring, the morning wind blows, captivating with the fragrance of blooming lotuses. It removes the fatigue of lovemaking by gently moving the trembling curls on women's perspiring faces and shaking the garments on their hips.

पदच्छेदः AI

रामाणाम्	रामा (६.३)	Of women's
रमणीयवक्त्रशशिनः	रमणीय–वक्त्र–शशिन् (६.१)	beautiful moon-like faces,
स्वेदोदबिन्दुप्लुतः	स्वेद–उद–बिन्दु–प्लुत (१.१)	bathed in drops of perspiration,
व्यालोलालकवल्लरीम्	वि–आलोल–अलक–वल्लरी (२.१)	the trembling creeper-like curls of hair
प्रचलयन्	प्रचलत् (प्र√चल्+शतृ, १.१)	gently moving,
धुन्वन्	धुन्वत् (√धू+शतृ, १.१)	shaking
नितम्बाम्बरम्	नितम्ब–अम्बर (२.१)	the garment on their hips,
प्रातः	प्रातर्	in the morning
वाति	वाति (√वा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	blows
मधौ	मधु (७.१)	in spring,
प्रकामविकसद्राजीवराजीरजोजालामोदमनोहरः	प्रकाम–विकसत् (वि√विकसत्+शतृ)–राजीव–राजी–रजस्–जाल–आमोद–मनोहर (१.१)	captivating with the fragrance from the mass of pollen of fully blooming lotuses,
रतिरसग्लानिम्	रति–रस–ग्लानि (२.१)	the fatigue from the pleasure of love
हरन्	हरत् (√हृ+शतृ, १.१)	removing,
मारुतः	मारुत (१.१)	the wind.

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
रा	मा	णां	र	म	णी	य	व	क्त्र	श	शि	नः	स्वे	दो	द	बि	न्दु	प्लु	तो
व्या	लो	ला	ल	क	व	ल्ल	रीं	प्र	च	ल	य	न्धु	न्व	न्नि	त	म्बा	म्ब	रम्
प्रा	त	र्वा	ति	म	धौ	प्र	का	म	वि	क	स	द्रा	जी	व	रा	जी	र	जो
जा	ला	मो	द	म	नो	ह	रो	र	ति	र	स	ग्ला	निं	ह	र	न्मा	रु	तः
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect