श्रुत्वा नामापि यस्य स्फुटघनपुलकं जायतेऽङ्गं समन्ता-
त्दृष्ट्वा यस्याननेन्दुं भवति वपुरिदं चन्द्रकान्तानुकारि ।
तस्मिन्नागत्य कण्ठग्रहणसरभसस्थायिनि प्राणनाथे
भग्ना मानस्य चिन्ता भवति मम पुनर्वज्रमय्याः कदा नु ॥

अन्वयः AI यस्य नाम अपि श्रुत्वा अङ्गं समन्तात् स्फुट-घन-पुलकम् जायते, यस्य आनन-इन्दुं दृष्ट्वा इदं वपुः चन्द्रकान्त-अनुकारि भवति, तस्मिन् प्राण-नाथे आगत्य कण्ठ-ग्रहण-सरभस-स्थायिनि (सति), वज्रमय्याः मम मानस्य चिन्ता पुनः कदा नु भग्ना भवति?

Summary AI "Just hearing his name makes my body bristle; seeing his moon-like face makes my body ooze like a moonstone. When that beloved comes and impetuously embraces me, when will the thought of my pride—I, who am as hard as adamant—finally be broken?"

पदच्छेदः AI

श्रुत्वा	श्रुत्वा (√श्रु+क्त्वा)	Having heard
नाम	नामन् (२.१)	the name
अपि	अपि	even
यस्य	यद् (६.१)	of whom,
स्फुटघनपुलकम्	स्फुट–घन–पुलक (१.१)	with distinct, dense horripilation
जायते	जायते (√जन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	becomes
अङ्गम्	अङ्ग (१.१)	my body
समन्तात्	समन्तात्	all over;
दृष्ट्वा	दृष्ट्वा (√दृश्+क्त्वा)	having seen
यस्य	यद् (६.१)	whose
आननेन्दुम्	आनन–इन्दु (२.१)	moon-like face,
भवति	भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	becomes
वपुः	वपुस् (१.१)	this body
इदम्	इदम् (१.१)	of mine
चन्द्रकान्तानुकारि	चन्द्रकान्त–अनुकारिन् (१.१)	like a moonstone (oozing);
तस्मिन्	तद् (७.१)	when that
आगत्य	आगत्य (आ√गम्+ल्यप्)	having come
कण्ठग्रहणसरभसस्थायिनि	कण्ठ–ग्रहण–सरभस–स्थायिन् (७.१)	and impetuously embracing my neck,
प्राणनाथे	प्राण–नाथ (७.१)	lord of my life,
भग्ना	भग्न (√भञ्ज्+क्त, १.१)	broken
मानस्य	मान (६.१)	of pride
चिन्ता	चिन्ता (१.१)	the thought
भवति	भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	will be
मम	अस्मद् (६.१)	of me,
पुनः	पुनर्	again,
वज्रमय्याः	वज्रमयी (६.१)	who am as hard as adamant,
कदा	कदा	when
नु	नु	indeed?

छन्दः स्रग्धरा [२१: मरभनययय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९	२०	२१
श्रु	त्वा	ना	मा	पि	य	स्य	स्फु	ट	घ	न	पु	ल	कं	जा	य	ते	ऽङ्गं	स	म	न्ता
त्दृ	ष्ट्वा	य	स्या	न	ने	न्दुं	भ	व	ति	व	पु	रि	दं	च	न्द्र	का	न्ता	नु	का	रि
त	स्मि	न्ना	ग	त्य	क	ण्ठ	ग्र	ह	ण	स	र	भ	स	स्था	यि	नि	प्रा	ण	ना	थे
भ	ग्ना	मा	न	स्य	चि	न्ता	भ	व	ति	म	म	पु	न	र्व	ज्र	म	य्याः	क	दा	नु
म			र			भ			न			य			य			य

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect