पीतस्तुषारकिरणो मधुनैव सार्धम्
अन्तः प्रविश्य चषके प्रतिबिम्बवर्ती ।
मानान्धकारमपि मानवतीजनस्य
नूनं बिभेद यद् असौ प्रससाद सद्यः ॥

अन्वयः AI चषके अन्तः प्रविश्य प्रतिबिम्बवर्ती तुषारकिरणः मधुनैव सार्धम् पीतः (सन्), मानवतीजनस्य मानान्धकारम् अपि नूनं बिभेद, यत् असौ सद्यः प्रससाद ।
Summary AI The moon, entering the wine cup as a reflection, was drunk along with the wine. Surely, it also dispelled the darkness of anger in the proud woman, for she immediately became pleased.
पदच्छेदः AI
पीतःपीत (√पा+क्त, १.१) Being drunk
तुषारकिरणःतुषारकिरण (१.१) the moon
मधुनामधु (३.१) with the wine
एवएव along
सार्धम्सार्धम् with
अन्तःअन्तर् inside
प्रविश्यप्रविश्य (प्र√विश्+ल्यप्) having entered
चषकेचषक (७.१) the cup
प्रतिबिम्बवर्तीप्रतिबिम्बवर्तिन् (१.१) as a reflection
मानान्धकारम्मानान्धकार (२.१) the darkness of anger
अपिअपि also
मानवतीजनस्यमानवतीजन (६.१) of the proud woman
नूनम्नूनम् Surely
बिभेदबिभेद (√भिद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) it dispelled
यत्यद् for
असौअदस् (१.१) she
प्रससादप्रससाद (प्र√सद् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) became pleased
सद्यःसद्यस् immediately
छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२ १३ १४
पी त स्तु षा र कि र णो म धु नै व सा र्ध
म न्तः प्र वि श्य च ष के प्र ति बि म्ब व र्ती
मा ना न्ध का र म पि मा न व ती ज न स्य
नू नं बि भे द य द सौ प्र स सा द स द्यः
त भ ज ज ग ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

A collection of allegorical verses using indirect satire to comment on social conduct and human nature
शतकत्रयम् भर्तृहरिः

Three centuries of verses comprising profound reflections on Nīti (ethics), Śṛṅgāra (love), and Vairāgya (detachment)
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect