कठिनहृदये मुञ्च भ्रान्तिं व्यलीककथाश्रितां
पिशुनवचनैर्दुःखं नेतुं न युक्तमिमं जनम् ।
किमिदमथवा सत्यं मुग्धे त्वया हि विनिश्चितं
यद् अभिरुचितं तन्मे कृत्वा प्रिये सुखमास्यताम् ॥

अन्वयः AI कठिनहृदये, व्यलीककथाश्रितां भ्रान्तिं मुञ्च । पिशुनवचनैः इमं जनं दुःखं नेतुं न युक्तम् । अथवा, मुग्धे, किम् इदम्? त्वया सत्यं विनिश्चितं हि यत्, तत् मे अभिरुचितम् । प्रिये, (तत्) कृत्वा सुखम् आस्यताम् ।

Summary AI "O hard-hearted one, abandon this delusion based on false tales. It is not right to cause me pain with the words of slanderers. Or, O simple one, what is this? If you have indeed decided it is true, then that is what pleases me. My dear, do as you wish and be happy."

पदच्छेदः AI

कठिनहृदये	कठिनहृदया (८.१)	O hard-hearted one
मुञ्च	मुञ्च (√मुच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	abandon
भ्रान्तिम्	भ्रान्ति (२.१)	this delusion
व्यलीककथाश्रिताम्	व्यलीककथाश्रित (२.१)	based on false tales
पिशुनवचनैः	पिशुनवचन (३.३)	with the words of slanderers
दुःखम्	दुःख (२.१)	pain
नेतुम्	नेतुम् (√नी+तुमुन्)	to cause
न	न	not
युक्तम्	युक्त (√युज्+क्त, १.१)	it is right
इमम्	इदम् (२.१)	this
जनम्	जन (२.१)	person (me)
किम्	किम् (१.१)	what
इदम्	इदम् (१.१)	is this
अथवा	अथवा	Or
सत्यम्	सत्य (१.१)	true
मुग्धे	मुग्धा (८.१)	O simple one
त्वया	युष्मद् (३.१)	by you
हि	हि	indeed
विनिश्चितम्	विनिश्चित (वि+निस्√चि+क्त, १.१)	is decided
यत्	यद् (१.१)	that which
अभिरुचितम्	अभिरुचित (अभि√रुच्+क्त, १.१)	is pleasing
तत्	तद् (१.१)	that
मे	अस्मद् (४.१)	to me
कृत्वा	कृत्वा (√कृ+क्त्वा)	having done
प्रिये	प्रिया (८.१)	my dear
सुखम्	सुखम्	happily
आस्यताम्	आस्यताम् (√आस् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	be seated

छन्दः हरिणी [१७: नसमरसलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
क	ठि	न	हृ	द	ये	मु	ञ्च	भ्रा	न्तिं	व्य	ली	क	क	था	श्रि	तां
पि	शु	न	व	च	नै	र्दुः	खं	ने	तुं	न	यु	क्त	मि	मं	ज	नम्
कि	मि	द	म	थ	वा	स	त्यं	मु	ग्धे	त्व	या	हि	वि	नि	श्चि	तं
य	द	भि	रु	चि	तं	त	न्मे	कृ	त्वा	प्रि	ये	सु	ख	मा	स्य	ताम्
न			स			म			र			स			ल	ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect