दूरादुत्सुकमागते विवलितं सम्भाषिणि स्फारितं
संश्लिष्यत्यरुणं गृहीतवसने किंचिन्नतभ्रूलतम् ।
मानिन्याश्चरणानतिव्यतिकरे बाष्पाम्बुपूर्णेक्षणं
चक्षुर्जातमहो प्रपञ्चचतुरं जातागसि प्रेयसि ॥

अन्वयः AI जातागसि प्रेयसि, दूरात् आगते (सति) उत्सुकम्, सम्भाषिणि (सति) विवलितम्, संश्लिष्यति (सति) स्फारितम्, गृहीतवसने (सति) अरुणम्, किञ्चित् नतभ्रूलतम्, चरणानतिव्यतिकरे (सति) बाष्पाम्बुपूर्णेक्षणम् (च) मानिन्याः चक्षुः, अहो, प्रपञ्चचतुरं जातम् ।

Summary AI When her guilty lover approached, the proud lady's eye, oh, became skilled in deception! It was eager when he came from afar, turned away when he spoke, widened when he embraced, red when he grasped her garment, with a slightly knitted brow, and filled with tears when he fell at her feet.

पदच्छेदः AI

दूरात्	दूरात्	from afar
उत्सुकम्	उत्सुक (१.१)	eager
आगते	आगत (आ√गम्+क्त, ७.१)	when he came
विवलितम्	विवलित (१.१)	turned away
सम्भाषिणि	सम्भाषिन् (७.१)	when he spoke
स्फारितम्	स्फारित (१.१)	widened
संश्लिष्यति	संश्लिष्यत् (सम्√श्लिष्+शतृ, ७.१)	when he embraced
अरुणम्	अरुण (१.१)	red
गृहीतवसने	गृहीतवसन (७.१)	when he grasped her garment
किञ्चित्	किञ्चित्	slightly
नतभ्रूलतम्	नतभ्रूलत (१.१)	with knitted brow
मानिन्याः	मानिनी (६.१)	of the proud lady
चरणानतिव्यतिकरे	चरणानतिव्यतिकर (७.१)	when he fell at her feet
बाष्पाम्बुपूर्णेक्षणम्	बाष्पाम्बुपूर्णेक्षण (१.१)	filled with tears
चक्षुः	चक्षुस् (१.१)	the eye
जातम्	जात (√जन्+क्त, १.१)	became
अहो	अहो	oh
प्रपञ्चचतुरम्	प्रपञ्चचतुर (१.१)	skilled in deception
जातागसि	जातागस् (७.१)	guilty
प्रेयसि	प्रेयस् (७.१)	lover

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
दू	रा	दु	त्सु	क	मा	ग	ते	वि	व	लि	तं	स	म्भा	षि	णि	स्फा	रि	तं
सं	श्लि	ष्य	त्य	रु	णं	गृ	ही	त	व	स	ने	किं	चि	न्न	त	भ्रू	ल	तम्
मा	नि	न्या	श्च	र	णा	न	ति	व्य	ति	क	रे	बा	ष्पा	म्बु	पू	र्णे	क्ष	णं
च	क्षु	र्जा	त	म	हो	प्र	प	ञ्च	च	तु	रं	जा	ता	ग	सि	प्रे	य	सि
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

About

Resources

Connect