पटालग्ने पत्यौ नमयति मुखं जातविनया
हठाश्लेषं वाञ्छत्यपहरति गात्राणि निभृतम् ।
न शक्नोत्याख्यातुं स्मितमुखसखीदत्तनयना
ह्रिया ताम्यत्यन्तः प्रथमपरिहासे नववधूः ॥

अन्वयः AI प्रथम परिहासे, पत्यौ पट लग्ने (सति), नववधूः जात विनया (सती) मुखम् नमयति । (पत्यौ) हठ आश्लेषम् वाञ्छति (सति), निभृतम् गात्राणि अपहरति । स्मित मुख सखी दत्त नयना (सती) आख्यातुम् न शक्नोति । अन्तः ह्रिया ताम्यति ।

Summary AI During the first playful jest, the new bride, becoming modest, bends her face down when her husband clings to her garment. When he desires a forceful embrace, she gently draws her limbs back. With her eyes fixed on her smiling friend, she is unable to speak and is inwardly distressed with shyness.

पदच्छेदः AI

पटालग्ने	पटलग्न (७.१)	clinging to the garment
पत्यौ	पति (७.१)	when the husband
नमयति	नमयति (√नम् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	bends down
मुखम्	मुख (२.१)	her face
जातविनया	जातविनय (१.१)	becoming modest
हठाश्लेषम्	हठाश्लेष (२.१)	a forceful embrace
वाञ्छति	वाञ्छति (√वाञ्छ् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	desires
अपहरति	अपहरति (अप√हृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	draws back
गात्राणि	गात्र (२.३)	her limbs
निभृतम्	निभृतम्	gently
न	न	not
शक्नोति	शक्नोति (√शक् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is able
आख्यातुम्	आख्यातुम् (आ√ख्या+तुमुन्)	to speak
स्मितमुख	स्मितमुख	smiling-faced
सखी	सखि	friend
दत्तनयना	दत्तनयन (१.१)	with her eyes fixed on
ह्रिया	ह्री (३.१)	with shyness
ताम्यति	ताम्यति (√तम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is distressed
अन्तः	अन्तर्	inwardly
प्रथमपरिहासे	प्रथमपरिहास (७.१)	during the first playful jest
नववधूः	नववधू (१.१)	the new bride

छन्दः शिखरिणी [१७: यमनसभलग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७
प	टा	ल	ग्ने	प	त्यौ	न	म	य	ति	मु	खं	जा	त	वि	न	या
ह	ठा	श्ले	षं	वा	ञ्छ	त्य	प	ह	र	ति	गा	त्रा	णि	नि	भृ	तम्
न	श	क्नो	त्या	ख्या	तुं	स्मि	त	मु	ख	स	खी	द	त्त	न	य	ना
ह्रि	या	ता	म्य	त्य	न्तः	प्र	थ	म	प	रि	हा	से	न	व	व	धूः
य			म			न			स			भ			ल	ग

Other texts to read

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect