प्रस्थानं वलयैः कृतं प्रियसखैरस्रैरजस्रं गतं
धृत्या न क्षणमासितं व्यवसितं चित्तेन गन्तुं पुरः ।
गन्तुं निश्चितचेतसि प्रियतमे सर्वे समं प्रस्थिता
गन्तव्ये सति जीवितप्रियसुहृत्सार्थः किमु त्यज्यते ॥

अन्वयः AI प्रियतमे गन्तुम् निश्चितचेतसि (सति), वलयैः प्रस्थानम् कृतम् । प्रियसखैः अस्रैः अजस्रम् गतम् । धृत्या क्षणम् न आसितम् । चित्तेन पुरः गन्तुम् व्यवसितम् । सर्वे समम् प्रस्थिताः । गन्तव्ये सति, जीवित प्रिय सुहृत् सार्थः किम् उ त्यज्यते?

Summary AI When my beloved resolved to depart, my bracelets made their departure first (by slipping off). My tears, like dear friends, flowed incessantly. Fortitude did not stay for a moment. My mind resolved to go ahead. All set out together. When one must go, why indeed should the company of life's dear friends be abandoned?

पदच्छेदः AI

प्रस्थानम्	प्रस्थान (१.१)	Departure
वलयैः	वलय (३.३)	by the bracelets
कृतम्	कृत (√कृ+क्त, १.१)	was made
प्रियसखैः	प्रियसखि (३.३)	by the dear friends
अस्रैः	अस्र (३.३)	the tears
अजस्रम्	अजस्रम्	incessantly
गतम्	गत (√गम्+क्त, १.१)	was gone (flowed)
धृत्या	धृति (३.१)	By fortitude
न	न	not
क्षणम्	क्षण (२.१)	for a moment
आसितम्	आसित (√आस्+क्त, १.१)	was stayed
व्यवसितम्	व्यवसित (वि+अव√सो+क्त, १.१)	was resolved
चित्तेन	चित्त (३.१)	by the mind
गन्तुम्	गन्तुम् (√गम्+तुमुन्)	to go
पुरः	पुरस्	ahead
गन्तुम्	गन्तुम् (√गम्+तुमुन्)	to go
निश्चितचेतसि	निश्चितचेतस् (७.१)	when the mind was resolved
प्रियतमे	प्रियतम (७.१)	the beloved
सर्वे	सर्व (१.३)	All
समम्	समम्	together
प्रस्थिताः	प्रस्थित (प्र√स्था+क्त, १.३)	set out
गन्तव्ये	गन्तव्य (√गम्+तव्य, ७.१)	when one must go
सति	सत् (√अस्+शतृ, ७.१)	being the case
जीवित	जीवित	life's
प्रिय	प्रिय	dear
सुहृत्	सुहृद्	friend
सार्थः	सार्थ (१.१)	the company of
किम्	किम्	why
उ	उ	indeed
त्यज्यते	त्यज्यते (√त्यज् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is abandoned

छन्दः शार्दूलविक्रीडितम् [१९: मसजसततग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९
प्र	स्था	नं	व	ल	यैः	कृ	तं	प्रि	य	स	खै	र	स्रै	र	ज	स्रं	ग	तं
धृ	त्या	न	क्ष	ण	मा	सि	तं	व्य	व	सि	तं	चि	त्ते	न	ग	न्तुं	पु	रः
ग	न्तुं	नि	श्चि	त	चे	त	सि	प्रि	य	त	मे	स	र्वे	स	मं	प्र	स्थि	ता
ग	न्त	व्ये	स	ति	जी	वि	त	प्रि	य	सु	हृ	त्सा	र्थः	कि	मु	त्य	ज्य	ते
म			स			ज			स			त			त			ग

Other texts to read

शतकत्रयम् भर्तृहरिः

अन्यापदेशशतकम् नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect