भवतु विदितं छद्मालापैरलं प्रिय गम्यतां
तनुरपि न ते दोषोऽस्माकं विधिस्तु पराङ्मुखः ।
तव यथा तथाभूतं प्रेम प्रपन्नमिमां दशां
प्रकृतिचपले का नः पीडा गते हतजीविते ॥
भवतु विदितं छद्मालापैरलं प्रिय गम्यतां
तनुरपि न ते दोषोऽस्माकं विधिस्तु पराङ्मुखः ।
तव यथा तथाभूतं प्रेम प्रपन्नमिमां दशां
प्रकृतिचपले का नः पीडा गते हतजीविते ॥
तनुरपि न ते दोषोऽस्माकं विधिस्तु पराङ्मुखः ।
तव यथा तथाभूतं प्रेम प्रपन्नमिमां दशां
प्रकृतिचपले का नः पीडा गते हतजीविते ॥
अन्वयः
AI
प्रिय, छद्म आलापैः अलम् । विदितम् भवतु । गम्यताम् । ते तनुः अपि दोषः न (अस्ति) । अस्माकम् विधिः तु पराङ्मुखः (अस्ति) । तव तथाभूतम् प्रेम यथा इमाम् दशाम् प्रपन्नम् । प्रकृतिचपले हतजीविते गते (सति) नः का पीडा?
Summary
AI
"O dear, enough with deceitful words; let it be known. You may go. It's not even a slight fault of yours; it is our fate that is adverse. Your love, being what it was, has reached this state. When this wretched, naturally fickle life is gone, what pain is there for us?"
पदच्छेदः
AI
| भवतु | भवतु (√भू कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | Let it be |
| विदितम् | विदित (√विद्+क्त, १.१) | known |
| छद्म | छद्मन् | deceitful |
| आलापैः | आलाप (३.३) | with talks |
| अलम् | अलम् | Enough |
| प्रिय | प्रिय (८.१) | O dear |
| गम्यताम् | गम्यताम् (√गम् भावकर्मणोः लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | you may go |
| तनुः | तनु (१.१) | slight |
| अपि | अपि | even |
| न | न | not |
| ते | युष्मद् (६.१) | your |
| दोषः | दोष (१.१) | fault |
| अस्माकम् | अस्मद् (६.३) | our |
| विधिः | विधि (१.१) | fate |
| तु | तु | but |
| पराङ्मुखः | पराङ्मुख (१.१) | is averse |
| तव | युष्मद् (६.१) | Your |
| यथा | यथा | as |
| तथाभूतम् | तथाभूत (१.१) | such |
| प्रेम | प्रेमन् (१.१) | love |
| प्रपन्नम् | प्रपन्न (प्र√पद्+क्त, १.१) | has reached |
| इमाम् | इदम् (२.१) | this |
| दशाम् | दशा (२.१) | state |
| प्रकृतिचपले | प्रकृतिचपल (७.१) | in this naturally fickle |
| का | किम् (१.१) | what |
| नः | अस्मद् (६.३) | to us |
| पीडा | पीडा (१.१) | pain |
| गते | गत (√गम्+क्त, ७.१) | when gone |
| हतजीविते | हतजीवित (७.१) | this wretched life |
छन्दः
हरिणी [१७: नसमरसलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भ | व | तु | वि | दि | तं | छ | द्मा | ला | पै | र | लं | प्रि | य | ग | म्य | तां |
| त | नु | र | पि | न | ते | दो | षो | ऽस्मा | कं | वि | धि | स्तु | प | रा | ङ्मु | खः |
| त | व | य | था | त | था | भू | तं | प्रे | म | प्र | प | न्न | मि | मां | द | शां |
| प्र | कृ | ति | च | प | ले | का | नः | पी | डा | ग | ते | ह | त | जी | वि | ते |
| न | स | म | र | स | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.