तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।
अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥

अन्वयः AI अर्जुन, अहम् तपामि, अहम् वर्षम् निगृह्णामि च उत्सृजामि। अहम् एव अमृतम् च मृत्युः च, सत् च असत् च (अस्मि)।

Summary AI O Arjuna, I give heat; I withhold and send forth the rain. I am immortality and also death; I am being as well as non-being.

सारांश AI मैं ही सूर्य रूप में तपता हूँ, वर्षा को रोकता और बरसाता हूँ। हे अर्जुन, मैं ही अमृत, मृत्यु और सत्-असत् सब कुछ हूँ।

पदच्छेदः AI

तपामि	तपामि (√तप् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I give heat
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
वर्षम्	वर्ष (२.१)	the rain
निगृह्णामि	निगृह्णामि (नि√ग्रह् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	withhold
उत्सृजामि	उत्सृजामि (उद्√सृज् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	and send forth
च	च	and
अमृतम्	अमृत (१.१)	Immortality
च	च	and
एव	एव	also
मृत्युः	मृत्यु (१.१)	death
च	च	and
सत्	सत् (१.१)	being
असत्	असत् (१.१)	non-being
च	च	and
अहम्	अस्मद् (१.१)	I am
अर्जुन	अर्जुन (८.१)	O Arjuna

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णाम्युत्सृजामि च ।अमृतं चैव मृत्युश्च सदसच्चाहमर्जुन ॥