अन्वयः
AI
तु विधेयात्मा आत्मवश्यैः रागद्वेषवियुक्तैः इन्द्रियैः विषयान् चरन् प्रसादम् अधिगच्छति ।
Summary
AI
But the self-controlled person, moving among sense objects with senses that are under one's own control and free from attachment and aversion, attains tranquility.
सारांश
AI
अपने वश में की गई इंद्रियों द्वारा राग-द्वेष से मुक्त होकर विषयों का अनुभव करने वाला जितेंद्रिय साधक अंतःकरण की प्रसन्नता और शांति को प्राप्त करता है।
पदच्छेदः
AI
| रागद्वेषवियुक्तैः | राग–द्वेष–वियुक्त (वि√युज्+क्त, ३.३) | free from attachment and aversion |
| तु | तु | but |
| विषयान् | विषय (२.३) | sense objects |
| इन्द्रियैः | इन्द्रिय (३.३) | with the senses |
| चरन् | चरत् (√चर्+शतृ, १.१) | moving among |
| आत्मवश्यैः | आत्मन्–वश्य (३.३) | which are under one's control |
| विधेयात्मा | विधेय (वि√धा+यत्)–आत्मन् (१.१) | the self-controlled person |
| प्रसादम् | प्रसाद (२.१) | tranquility |
| अधिगच्छति | अधिगच्छति (अधि√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| रा | ग | द्वे | ष | वि | यु | क्तै | स्तु |
| वि | ष | या | नि | न्द्रि | यै | श्च | रन् |
| आ | त्म | व | श्यै | र्वि | धे | या | त्मा |
| प्र | सा | द | म | धि | ग | च्छ | ति |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.