नित्याया निजवसतेर्निरासिरे
यद्रागेण श्रियमरविन्दतः कराग्र्-
ऐः व्यक्तत्वं नियतमनेन निन्युरस्य्-
आः सापत्न्यं क्षितिसुतविद्विषो महिष्य्-
अः

मल्लिनाथः नित्याया इति ॥ क्षितिसुतविद्विषो नरकद्विषो हरेर्महिष्यः कराग्रैः पाणिपल्लवैः करणै रागेण रक्तवर्णेन, इच्छया च श्रियं शोभाम् , रमां च नित्यायाः संदातन्याः निजवसतेः स्ववासादरविन्दतोऽरविन्दान्निरासिरे निष्कासयांचक्रुः । निश्चक्रुश्चेति यावत् । `उपसर्गादस्यत्यूह्योर्वावचनम्` (वा०) इति विकल्पादात्मनेपदम् । अनेन निरासेनास्याः श्रियः सापत्यं सपत्नीत्वम् । ब्राह्मणादित्वात्ष्यञ् प्रत्ययः । व्यक्तत्वं निन्युः । व्यक्तीचक्रुरित्यर्थः । अत्र श्रीशब्देन रमाशोभयोरभेदा ध्यवसायेन श्रीनिवासस्य सापत्न्यव्यक्तीकरणार्थत्वोत्प्रेक्षणात् श्लेषप्रतिभोत्थापितातिशयोक्त्यनुप्राणितेयं फलोत्प्रेक्षेति संकरः

छन्दः प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
नि	त्या	या	नि	ज	व	स	ते	र्नि	रा	सि	रे	य
द्रा	गे	ण	श्रि	य	म	र	वि	न्द	तः	क	रा	ग्रैः
व्य	क्त	त्वं	नि	य	त	म	ने	न	नि	न्यु	र	स्याः
सा	प	त्न्यं	क्षि	ति	सु	त	वि	द्वि	षो	म	हि	ष्यः
म			न			ज			र			ग

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect