मृदुचरणतलाग्रदुःस्थितत्वा-
दसहतरा कुचकुम्भयोर्भरस्य ।
उपरिनिरवलम्बनं प्रियस्य
न्यपतदथोच्चतरोच्चिचीषयान्या ॥

मल्लिनाथः मृद्विति ॥ अन्या स्त्री उच्चतराणामत्युन्नतकुसुमानामुच्चेतुमवचेतुमिच्छया उच्चतरोच्चिचीषया । चिनोतेः सन्नन्तात्स्त्रियामप्रत्यये टाप् । `विभाषा चेः` (७॥ ३।५८) इति कुत्वविकल्पः । मृदुचरणतलाग्रेण दुःस्थितत्वादुःखेन स्थितत्वात् कुचकुम्भयोर्भरस्य `पुंसि संज्ञायां घः प्रायेण` (अष्टाध्यायी ३.३.११८ ) इति घप्रत्ययः । न सहतेऽत्यन्तमित्यसहतरा । सहेः पचाद्यजन्तान्नन्समासात्तरप्प्रत्ययः । भरमसहमानेत्यर्थः । कृद्योगात्कर्मणि षष्ठी । अथास्मिन्नवसरे निरवलम्बनं यथा तथा प्रियस्योपरि न्यपतत् । निरवलम्बनत्वान्निपपातेत्यर्थः । एषा च प्रौढा । स्वभावोक्तिरलंकारः

छन्दः पुष्पिताग्रा []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
मृ	दु	च	र	ण	त	ला	ग्र	दुः	स्थि	त	त्वा
द	स	ह	त	रा	कु	च	कु	म्भ	यो	र्भ	र	स्य
उ	प	रि	नि	र	व	ल	म्ब	नं	प्रि	य	स्य
न्य	प	त	द	थो	च्च	त	रो	च्चि	ची	ष	या	न्या

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect