नाभिह्रदैः परिगृहीतरयाणि निम्नैः
सत्रीणांबृहज्जघनसेतुनिवारितानि ।
जग्मुर्जलानि जलमुड्डकवाद्यवल्गु-
वल्गद्धनस्तनतटस्खलितानि मन्दम् ॥

मल्लिनाथः नाभीति ॥ स्त्रीणां निम्नैर्गम्भीरैर्नाभिभिरेव हृदैः परिगृहीतरयाणि प्रतिषिद्धवेगानि बृहनिर्जघनैरेव सेतुभिर्निवारितानि । प्रतिहतगतिकानीत्यर्थः । `पश्वान्नितम्बः स्त्रीकट्याः क्लीबे तु जघनं पुरः` इत्यमरः । जलमेव २मैडकवाद्यं वाद्यविशेषः । जलमेकेन पाणिनोत्थापितमपरेण ताडितं २मैड्डुकवद्ध्वनतीति प्रसिद्धम् । तेन वल्गु सुन्दरं यथा तथा वल्गद्भिश्चलैर्घनैः स्तनतटैः स्खलितानि स्खलनं गतानि गमितानि वा जलानि पूर्वोक्तनगनिम्नगासलिलानि मन्दं जग्मुः । अत्र जलमन्दगमनस्य विशेषणगत्या रयप्रतिबन्धादिपदार्थहेतुकत्वात्काव्यलिङ्गम्

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
ना	भि	ह्र	दैः	प	रि	गृ	ही	त	र	या	णि	नि	म्नैः
स	त्री	णां	बृ	ह	ज्ज	घ	न	से	तु	नि	वा	रि	ता	नि
ज	ग्मु	र्ज	ला	नि	ज	ल	मु	ड्ड	क	वा	द्य	व	ल्गु
व	ल्ग	द्ध	न	स्त	न	त	ट	स्ख	लि	ता	नि	म	न्दम्
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect