संदानान्तादस्त्रिभिः शिक्षितास्त्रै-
रविश्याधः शातशस्त्रावलूनाः ।
कूर्मौपम्यं व्क्तमन्तर्नदीना-
मैभाः प्रापन्नङ्घ्रयोऽसृङ्मयीनाम् ॥
संदानान्तादस्त्रिभिः शिक्षितास्त्रै-
रविश्याधः शातशस्त्रावलूनाः ।
कूर्मौपम्यं व्क्तमन्तर्नदीना-
मैभाः प्रापन्नङ्घ्रयोऽसृङ्मयीनाम् ॥
रविश्याधः शातशस्त्रावलूनाः ।
कूर्मौपम्यं व्क्तमन्तर्नदीना-
मैभाः प्रापन्नङ्घ्रयोऽसृङ्मयीनाम् ॥
मल्लिनाथः
संदानान्तादिति ॥ शिक्षितास्त्रैरभ्यस्तास्त्रविद्यैरस्त्रिभिरायुधीयैः अधः रथानामधस्तादाविश्य प्रविश्य संदानान्ताद्वन्धनप्रदेशात् । गुल्फप्रदेशमधिकृत्येत्यर्थः । `संदानं पशूनां पादबन्धनम्` इति विश्वः । शातं शितम् । `शाच्छोरन्यतरस्याम्` (अष्टाध्यायी ७.४.४१ ) इति विकल्पादीत्वाभावः । तेन शस्त्रेणावलूनाश्छिन्नाः । इभानामिमे ऐभाः अङ्घ्रयश्चरणाः असृङ्मयीनां रक्तविकाराणां नदीनामन्तरभ्यन्तरे व्यक्तं कूर्मौपम्यं कमठोपमाम् । स्वार्थे ष्यञ्प्रत्ययः । अत एवौपम्यादयः चातुर्वर्ण्यवदिति वामनः । प्रापन् प्राप्ताः । आपो लुङि `पुषादि-` (३।११।५५) इति च्लेरङादेशः । उपमा
छन्दः
शालिनी [११: मततगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सं | दा | ना | न्ता | द | स्त्रि | भिः | शि | क्षि | ता | स्त्रै |
| र | वि | श्या | धः | शा | त | श | स्त्रा | व | लू | नाः |
| कू | र्मौ | प | म्यं | व्क्त | म | न्त | र्न | दी | ना | |
| मै | भाः | प्रा | प | न्न | ङ्घ्र | यो | ऽसृ | ङ्म | यी | नाम् |
| म | त | त | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.