ममौ पुरः क्षणमिव पश्यतो मह-
त्तनूदरस्थितभुवनत्रयस्य तत् ।
विशालतां दधति नितान्तमायते
बलं द्विषां मधुमथनस्य चक्षुषि ॥

मल्लिनाथः ममाविति ॥ पुरोऽग्रे क्षणमिव पश्यतः क्षणमात्रं विलोकयतः । इवशब्दो वाक्यालंकारे । तनौ क्षोदीयस्युदरे कुक्षौ स्थितं भुवनत्रयं यस्य तस्य मधुमथनस्य हरेः संबन्धिनि विशालतां वैपुल्यं दधति दधाने नितान्तमायते दीर्घे द्राधीयसि चक्षुषि महत् तत् द्विषां बलं ममौ ववृते । क्षणमीक्षणादेव परबले इयत्तां परिचिच्छेदेत्यर्थः । क्षोदीयस्यपि कुक्षौ भुवनत्रयं परिच्छिदतः हरेरतिमहति चक्षुषि अल्पबलपरिच्छेदः कियानिति भावः । अत्र भुवनत्रयापेक्षया आधारस्य कुक्षेरल्पत्वाच्चक्षुरपेक्षया आधेयस्य बलस्याल्पत्वाच्चाधिकालंकारौ संकीर्यते

छन्दः रुचिरा [१३: जभसजग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
म	मौ	पु	रः	क्ष	ण	मि	व	प	श्य	तो	म	ह
त्त	नू	द	र	स्थि	त	भु	व	न	त्र	य	स्य	तत्
वि	शा	ल	तां	द	ध	ति	नि	ता	न्त	मा	य	ते
ब	लं	द्वि	षां	म	धु	म	थ	न	स्य	च	क्षु	षि
ज			भ			स			ज			ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect