बबृंहिरे गजपतयो महानकाः
प्रदध्वनुर्जयतुरगा जिहेषिरे ।
असंभवद्गिरिवरगह्वरैरभू-
त्तदा रवैर्दलित इव स्व आश्रयः ॥

मल्लिनाथः बबृंहिर इति ॥ गजपतयो बबृंहिरे बबृंहुः । बृंहणं चक्रुरित्यर्थः । `बृहि वृद्धौ शब्दे च` आत्मनेपदं चिन्त्यम् । अत एव भट्टमल्लः-`हेषते हेषतेऽश्वानां हस्तिनां बृंहतीति च` इति । महानकाः प्रध्वनुः । जयशीलास्तुरगा जयतुरगा जिहेषिरे । हेषां चक्रुरित्यर्थः । `हेषृ ह्रेषृ अव्यक्ते शब्दे` । तदा तस्मिन्काले असंभवन्त्यन्तर्धातुमपर्याप्नुवन्ति गिरिवरगह्वराणि येषां तैः गिरिवरगह्वरेषु अमाद्भिः। अवर्तमानैरित्यर्थः । रवैर्बृंहणादिघोषैः । स्व आश्रयः स्वसमवायिकारणमाकाशो दलित इव विदारित इवाभूदित्युत्प्रेक्षा तया तेषामतितीव्रत्वं व्यज्यते

छन्दः रुचिरा [१३: जभसजग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
ब	बृं	हि	रे	ग	ज	प	त	यो	म	हा	न	काः
प्र	द	ध्व	नु	र्ज	य	तु	र	गा	जि	हे	षि	रे
अ	सं	भ	व	द्गि	रि	व	र	ग	ह्व	रै	र	भू
त्त	दा	र	वै	र्द	लि	त	इ	व	स्व	आ	श्र	यः
ज			भ			स			ज			ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect