तदयं समुपैति भूपतिः
पयसां पूर इवानिवारितः ।
अविलम्बितमेधि वेतस-
स्तरुवन्माधव मा स्म भज्यथाः ॥

मल्लिनाथः तदयमिति ॥ तत्तस्माद्युद्धार्थित्वादयं भूपतिश्चैद्यः पयसां पूरः प्रवाह इवानिवारितः समुपैति । हे माधव, अविलम्बितं शीघ्रं वेतसः एधि भव । तद्वन्नम्रमात्मानं रक्षेत्यर्थः । अस्तेर्लोट् सिपि हेर्धिः `ध्वसोरेद्धावभ्यासलोपश्च` (अष्टाध्यायी ६.४.११९ ) इति एत्वम् । `धि* च` (अष्टाध्यायी ८.२.२५ ) इति सकारलोपः। माधव, त्वं तरुवन्महावृक्षवत् मा स्म भज्यथा मा भज्यस्व । अतः आत्मानं न विनाशयेत्यर्थः । भजेः कर्मण्याशिषि लिङः (अर्थे ) `मोत्तरे लङ् च` (अष्टाध्यायी ३.३.१७६ ) इति लङ् `न माङ्योगे` (६७४) इत्यडभावः । उपमालंकारः

छन्दः वियोगिनी []

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
त	द	यं	स	मु	पै	ति	भू	प	तिः
प	य	सां	पू	र	इ	वा	नि	वा	रि	तः
अ	वि	ल	म्बि	त	मे	धि	वे	त	स
स्त	रु	व	न्मा	ध	व	मा	स्म	भ	ज्य	थाः

तदयं समुपैति भूपतिः
पयसां पूर इवानिवारितः ।
अविलम्बितमेधि वेतस-
स्तरुवन्माधव मा स्म भज्यथाः ॥

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect

तदयं समुपैति भूपतिःपयसां पूर इवानिवारितः ।अविलम्बितमेधि वेतस-स्तरुवन्माधव मा स्म भज्यथाः ॥

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect

तदयं समुपैति भूपतिः
पयसां पूर इवानिवारितः ।
अविलम्बितमेधि वेतस-
स्तरुवन्माधव मा स्म भज्यथाः ॥