अवलोक एव नृपतेः स्म दूरतो
रभसाद्रथादवतरीतुमिच्छतः ।
अवतीर्णवान्प्रथममात्मना हरि-
र्विनयं विशेषयति सम्भ्रमेण सः ॥

मल्लिनाथः अवलोक इति ॥ दूरतो दूरादवलोके हरेर्दर्शन एव रभसाद्धर्षाद्रथादवतरीतुमवरोढुम् । `वृतो वा` (अष्टाध्यायी ७.२.३८ ) इति विकल्पाद्दीर्घः । इच्छतो नृपतेर्धर्मराजात्प्रथमम् । तदवतरणात्पूर्वमेवेत्यर्थः । आत्मना स्वयमेव । प्रकृत्यादित्वात्तृतीया । अवतीर्णवान् रथादवरूढः सन् । `निष्ठा` (अष्टाध्यायी ३.२.१०२ ) इति तरतेः क्तवतुप्रत्ययः `ऋत इद्धातोः` (अष्टाध्यायी ७.१.१०० ) इतीत्वं `र्वोरूपधाया दीर्घ-` (अष्टाध्यायी ८.२.७६ ) इति दीर्धे `रदाभ्याम्-` (२।४२) इति निष्ठानत्वे `रषाभ्याम्-` (४१) इति णत्वम् । स हरिः संभ्रमेण त्वराविशेषेण विनयं अनौद्धत्यं विशेषयति स्मातिशाययति स्म । एतेन हरेः पूज्यविषयो रत्याख्यो भावो ध्वन्यते

छन्दः मञ्जुभाषिणी [१३: सजसजग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
अ	व	लो	क	ए	व	नृ	प	तेः	स्म	दू	र	तो
र	भ	सा	द्र	था	द	व	त	री	तु	मि	च्छ	तः
अ	व	ती	र्ण	वा	न्प्र	थ	म	मा	त्म	ना	ह	रि
र्वि	न	यं	वि	शे	ष	य	ति	स	म्भ्र	मे	ण	सः
स			ज			स			ज			ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect