यमुनामतीतमथ शुश्रुवानमु-
मुं तपसस्तनूज इति नाधुनोच्यते ।
स यदाचलन्निजपुरादहर्निशं
नृपतेस्तदादि समचारि वार्तया ॥

मल्लिनाथः यमुनामिति ॥ अथ यमुनातरणानन्तरं तपसस्तनूजो धर्मनन्दनः अधुना यमुनामतीतममुं हरिं शुश्रुवान् । `भाषायां सदवसश्रुवः` (अष्टाध्यायी ३.२.१०८ ) इति क्कसुप्रत्ययः । इति नोच्यते किंतु स हरिर्यदा निजपुरादचलत् तच्चलनमादिर्यस्मिन्कर्मणि तत्तदादि तत्प्रभृति अहश्च निशा चाहर्निशम् । समाहारे द्वन्द्वैकवद्भावे अत्यन्तसंयोगे द्वितीया । नृपतेर्धर्मराजस्य वार्तया इह निविष्ट इतो निर्गत इति वृत्तान्तेन समचारि संचरितम् , आगतमिति यावत् । भावे लुङ् । संनिहितयमुनातरणवृत्तान्तवव्द्यवहितसकलदैनंदिनवृत्तान्तो निजनगरप्रस्थानाव्प्रभृति प्रतिक्षणमागत एवेत्यर्थः । अस्मिन्सर्गे मञ्जुभाषिणी वृत्तम् । `सजसा जगौ भवति मञ्जुभाषिणी` इति लक्षणात्

छन्दः मञ्जुभाषिणी [१३: सजसजग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
य	मु	ना	म	ती	त	म	थ	शु	श्रु	वा	न	मु
मुं	त	प	स	स्त	नू	ज	इ	ति	ना	धु	नो	च्य	ते
स	य	दा	च	ल	न्नि	ज	पु	रा	द	ह	र्नि	शं
नृ	प	ते	स्त	दा	दि	स	म	चा	रि	वा	र्त	या
स			ज			स			ज			ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect