प्रवर्ततां प्रकृतिहिताय पार्थिवः
सरस्वती श्रुतमहतां महीयताम् ।
मम अपि च क्षपयतु नीललोहितः
पुनर्भवं परिगतशक्तिरात्मभूः ॥
प्रवर्ततां प्रकृतिहिताय पार्थिवः
सरस्वती श्रुतमहतां महीयताम् ।
मम अपि च क्षपयतु नीललोहितः
पुनर्भवं परिगतशक्तिरात्मभूः ॥
सरस्वती श्रुतमहतां महीयताम् ।
मम अपि च क्षपयतु नीललोहितः
पुनर्भवं परिगतशक्तिरात्मभूः ॥
अन्वयः
AI
पार्थिवः प्रकृति-हिताय प्रवर्तताम् । श्रुत-महताम् सरस्वती महीयताम् । च परिगत-शक्तिः आत्म-भूः नील-लोहितः मम अपि पुनः-भवम् क्षपयतु ।
Summary
AI
Let the king act for the welfare of his subjects. Let the learning of those great in scriptural knowledge be honored. And may the self-existent, blue-and-red god (Shiva), whose power is all-pervading, destroy my cycle of rebirth as well.
पदच्छेदः
AI
| प्रवर्तताम् | प्रवर्तताम् (प्र√वृत् कर्तरि लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | let him act |
| प्रकृति | प्रकृति | undefined |
| हिताय | हित (४.१) | for the welfare of his subjects |
| पार्थिवः | पार्थिव (१.१) | the king |
| सरस्वती | सरस्वती (१.१) | learning |
| श्रुत | श्रुत | undefined |
| महताम् | महत् (६.३) | of the great in scriptural knowledge |
| महीयताम् | महीयताम् (√महीय कर्तरि लोट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | be honored |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| अपि | अपि | also |
| च | च | and |
| क्षपयतु | क्षपयतु (√क्षि +णिच् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | let him destroy |
| नील | नील | undefined |
| लोहितः | लोहित (१.१) | the blue-and-red god (Shiva) |
| पुनः | पुनर् | undefined |
| भवम् | भव (२.१) | rebirth |
| परिगत | परिगत (परि√गम्+क्त) | undefined |
| शक्तिः | शक्ति (१.१) | whose power is all-pervading |
| आत्म | आत्मन् | undefined |
| भूः | भू (१.१) | the self-existent |
छन्दः
रुचिरा [१३: जभसजग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | व | र्त | तां | प्र | कृ | ति | हि | ता | य | पा | र्थि | वः | |
| स | र | स्व | ती | श्रु | त | म | ह | तां | म | ही | य | ताम् | |
| म | म | अ | पि | च | क्ष | प | य | तु | नी | ल | लो | हि | तः |
| पु | न | र्भ | वं | प | रि | ग | त | श | क्ति | रा | त्म | भूः | |
| ज | भ | स | ज | ग | |||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.