सार्धं मनोरथशतैस्तव धूर्त कान्ता
सैव स्थिता मनसि कृत्रिमभावरम्या ।
अस्माकमस्ति न कथञ्चिदिहावकाशं
तस्मात्कृतं चरणपातविडम्बनाभिः ॥
सार्धं मनोरथशतैस्तव धूर्त कान्ता
सैव स्थिता मनसि कृत्रिमभावरम्या ।
अस्माकमस्ति न कथञ्चिदिहावकाशं
तस्मात्कृतं चरणपातविडम्बनाभिः ॥
सैव स्थिता मनसि कृत्रिमभावरम्या ।
अस्माकमस्ति न कथञ्चिदिहावकाशं
तस्मात्कृतं चरणपातविडम्बनाभिः ॥
अन्वयः
AI
धूर्त! तव मनोरथ-शतैः सार्धम् सा एव कृत्रिम-भाव-रम्या कान्ता मनसि स्थिता । अस्माकम् इह कथञ्चित् अवकाशम् न अस्ति, तस्मात् चरण-पात-विडम्बनाभिः कृतम् ।
Summary
AI
O rogue! That very mistress, charming with her artificial feelings, resides in your mind along with hundreds of your desires. There is no room for us here at all; therefore, enough with this mockery of falling at my feet.
सारांश
AI
हे धूर्त! तुम्हारे मन में तो बनावटी प्रेम वाली वही प्रियतमा बसी है। मेरे लिए वहाँ कोई स्थान नहीं है, इसलिए चरणों में गिरने का यह पाखंड बंद करो।
पदच्छेदः
AI
| सार्धं | सार्धं | with |
| मनोरथ-शतैः | मनोरथ–शत (३.३) | with hundreds of desires |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| धूर्त | धूर्त (८.१) | O rogue |
| कान्ता | कान्ता (१.१) | beloved |
| सा | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | only |
| स्थिता | स्थित (√स्था+क्त, १.१) | situated |
| मनसि | मनस् (७.१) | in mind |
| कृत्रिम-भाव-रम्य | कृत्रिम–भाव–रम्य (१.१) | charming with artificial feelings |
| अस्माकं | अस्मद् (६.३) | our |
| अस्ति | अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is |
| न | न | not |
| कथञ्चित् | कथञ्चित् | somehow |
| इह | इह | here |
| अवकाशं | अवकाश (२.१) | space/opportunity |
| तस्मात् | तद् (५.१) | therefore |
| कृतं | कृत (√कृ+क्त, १.१) | done/enough |
| चरण-पात-विडम्बनाभिः | चरण–पात–विडम्बना (३.३) | with mockeries of falling at feet |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | र्धं | म | नो | र | थ | श | तै | स्त | व | धू | र्त | का | न्ता |
| सै | व | स्थि | ता | म | न | सि | कृ | त्रि | म | भा | व | र | म्या |
| अ | स्मा | क | म | स्ति | न | क | थ | ञ्चि | दि | हा | व | का | शं |
| त | स्मा | त्कृ | तं | च | र | ण | पा | त | वि | ड | म्ब | ना | भिः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.