अन्वयः
AI
पौरुषम् अकृत्वा या श्रीः तया अलस-भाग्यया किम् कुरङ्गः अपि दैवात् उपनतम् तृणम् समश्नाति।
Summary
AI
What is the worth of that wealth which is obtained by lazy fate without performing manly effort? Even a deer eats the grass that is placed before it by chance.
सारांश
AI
बिना पुरुषार्थ के आलस्य से प्राप्त लक्ष्मी व्यर्थ है; भाग्य से प्राप्त घास को तो पशु भी खा लेते हैं।
पदच्छेदः
AI
| अकृत्वा | अकृत्वा (अ√कृ+क्त्वा) | without doing |
| पौरुषम् | पौरुष (२.१) | effort/manliness |
| या | यद् (१.१) | which |
| श्रीः | श्री (१.१) | wealth/fortune |
| किम् | किम् | what |
| तया | तद् (३.१) | by that |
| अलसभाग्यया | अलस–भाग्य (३.१) | by lazy fortune |
| कुरङ्गः | कुरङ्ग (१.१) | a deer |
| अपि | अपि | even |
| समश्नाति | समश्नाति (सम्√अश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | eats |
| दैवात् | दैव (५.१) | by chance/fate |
| उपनतम् | उपनत (उप√नम्+क्त, २.१) | that which has come near |
| तृणम् | तृण (२.१) | grass |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | कृ | त्वा | पौ | रु | षं | या | श्रीः |
| किं | त | या | ल | स | भा | ग्य | या |
| कु | र | ङ्गो | ऽपि | स | म | श्ना | ति |
| दै | वा | दु | प | न | तं | तृ | णम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.