श्वेतं पदं शिरसि यत्तु शिरोरुहाणां
स्थानं परं परिभवस्य तदेव पुंसाम् ।
आरोपितास्थिशकलं परिहृत्य यान्ति
चाण्डालकूपमिव दूरतरं तरुण्यः ॥
श्वेतं पदं शिरसि यत्तु शिरोरुहाणां
स्थानं परं परिभवस्य तदेव पुंसाम् ।
आरोपितास्थिशकलं परिहृत्य यान्ति
चाण्डालकूपमिव दूरतरं तरुण्यः ॥
स्थानं परं परिभवस्य तदेव पुंसाम् ।
आरोपितास्थिशकलं परिहृत्य यान्ति
चाण्डालकूपमिव दूरतरं तरुण्यः ॥
अन्वयः
AI
शिरसि शिरोरुहाणाम् यत् श्वेतम् पदम्, तत् एव पुंसाम् परिभवस्य परम् स्थानम् । आरोपिता-अस्थि-शकलम् चाण्डाल-कूपम् इव तरुण्यः तम् दूरतरम् परिहृत्य यान्ति ।
Summary
AI
The white patch of hair on the head is the ultimate mark of humiliation for men. Young women avoid such a man from afar, as they would an untouchable's well filled with bones.
सारांश
AI
सिर के सफेद बाल पुरुषों के लिए अपमान का सर्वोच्च स्थान हैं; युवतियाँ ऐसे व्यक्ति से उसी प्रकार दूर रहती हैं जैसे हड्डियों से युक्त किसी चाण्डाल के कुएं से।
पदच्छेदः
AI
| श्वेतम् | श्वेत (१.१) | white |
| पदम् | पद (१.१) | mark |
| शिरसि | शिरस् (७.१) | on the head |
| यत् | यद् (१.१) | which |
| तु | तु | indeed |
| शिरोरुहाणाम् | शिरोरुह (६.३) | of hairs |
| स्थानम् | स्थान (१.१) | place |
| परम् | पर (१.१) | supreme |
| परिभवस्य | परिभव (६.१) | of disgrace |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | only |
| पुंसाम् | पुंस् (६.३) | of men |
| आरोपितास्थि-शकलं | आरोपित–अस्थि–शकल (२.१) | a piece of bone thrown in |
| परिहृत्य | परिहृत्य (परि√हृ+ल्यप्) | having avoided |
| यान्ति | यान्ति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | go |
| चाण्डाल-कूपम् | चाण्डाल–कूप (२.१) | untouchable's well |
| इव | इव | like |
| दूरतरम् | दूरतर (२.१) | farther away |
| तरुण्यः | तरुणी (१.३) | young women |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| श्वे | तं | प | दं | शि | र | सि | य | त्तु | शि | रो | रु | हा | णां |
| स्था | नं | प | रं | प | रि | भ | व | स्य | त | दे | व | पुं | साम् |
| आ | रो | पि | ता | स्थि | श | क | लं | प | रि | हृ | त्य | या | न्ति |
| चा | ण्डा | ल | कू | प | मि | व | दू | र | त | रं | त | रु | ण्यः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.