अन्वयः
AI
यस्य पराभवम् न इच्छेत् (तस्मै) प्रियम् वा यदि वा द्वेष्यम् शुभम् वा यदि वा अशुभम् हितम् अपृष्टः अपि वक्ष्येत् ॥
Summary
AI
Even if unasked, one should offer beneficial advice—whether it be pleasant or unpleasant, auspicious or inauspicious—to someone whose defeat one does not desire.
सारांश
AI
जिसका बुरा न हो, उसे बिना पूछे भी हितकारी बात कहनी चाहिए, चाहे वह सुनने में प्रिय हो या अप्रिय, शुभ हो या अशुभ।
पदच्छेदः
AI
| प्रियम् | प्रिय (२.१) | pleasant |
| वा | वा | or |
| यदि | यदि | if |
| वा | वा | or |
| द्वेष्यम् | द्वेष्य (२.१) | unpleasant |
| शुभम् | शुभ (२.१) | good |
| वा | वा | or |
| यदि | यदि | if |
| वा | वा | or |
| अशुभम् | अशुभ (२.१) | bad |
| अपृष्टः | अपृष्ट (अ√प्रछ्+क्त, १.१) | unasked |
| अपि | अपि | even |
| हितम् | हित (२.१) | welfare |
| वक्ष्येत् | वक्ष्येत् (√वच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should speak |
| यस्य | यद् (६.१) | whose |
| न | न | not |
| इच्छेत् | इच्छेत् (√इष् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | should desire |
| पराभवम् | पराभव (२.१) | defeat |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्रि | यं | वा | य | दि | वा | द्वे | ष्यं |
| शु | भं | वा | य | दि | वा | शु | भम् |
| अ | पृ | ष्टो | ऽपि | हि | तं | व | क्ष्ये |
| द्य | स्य | ने | च्छे | त्प | रा | भ | वम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.