स्त्रीनीचप्रकृतावेष भूयिष्ठं दृश्यते रसः ।
षड्भेदाश्चास्य विज्ञेयास्तांश्च वक्ष्याम्यहं पुनः ॥

अन्वयः AI एषः रसः स्त्री-नीच-प्रकृतौ भूयिष्ठम् दृश्यते । अस्य षट्-भेदाः च विज्ञेयाः, तान् च अहम् पुनः वक्ष्यामि ।
Summary AI This rasa (Hasya) is predominantly seen in women and characters of a lower type. Its six varieties are to be known, and I will now describe them.
पदच्छेदः AI
स्त्रीनीचप्रकृतौस्त्रीनीचप्रकृति (७.१) in women and characters of a lower type
एषःएतद् (१.१) this
भूयिष्ठम्भूयिष्ठ mostly
दृश्यतेदृश्यते (√दृश् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is seen
रसःरस (१.१) rasa
षड्भेदाःषष्भेद (१.३) six types
and
अस्यइदम् (६.१) its
विज्ञेयाःविज्ञेय (वि√ज्ञा+यत्, १.३) are to be known
तान्तद् (२.३) them
and
वक्ष्यामिवक्ष्यामि (√वच् कर्तरि लृट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) I will tell
अहम्अस्मद् (१.१) I
पुनःपुनर् further
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
स्त्री नी प्र कृ ता वे
भू यि ष्ठं दृ श्य ते सः
ड्भे दा श्चा स्य वि ज्ञे या
स्तां श्च क्ष्या म्य हं पु नः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.