अन्वयः
AI
सा मातृका इति विज्ञेया । तत्-भेदात् तु करणानि (भवन्ति) । एतत् हि अष्ट-उत्तर-शतम् करणानाम् मया उदितम् ।
Summary
AI
...should be known as the Mātṛkā (source matrix). The karaṇas arise from their variations. Thus, this one hundred and eight of karaṇas has been described by me.
पदच्छेदः
AI
| सा | तद् (१.१) | That |
| मातृका | मातृका (१.१) | Mātṛkā (the source matrix) |
| इति | इति | as |
| विज्ञेया | विज्ञेय (वि√ज्ञा+यत्, १.१) | is to be known |
| तत्-भेदात् | तद्–भेद (५.१) | from their variations |
| करणानि | करण (१.३) | the karaṇas |
| तु | तु | and |
| अष्ट-उत्तर-शतम् | अष्ट–उत्तर–शत (१.१) | one hundred and eight |
| हि | हि | indeed |
| एतत् | एतद् (१.१) | this |
| करणानाम् | करण (६.३) | of karaṇas |
| मया | अस्मद् (३.१) | by me |
| उदितम् | उदित (√वद्+क्त, १.१) | has been said |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | मा | तृ | के | ति | वि | ज्ञे | या |
| त | द्भे | दा | त्क | र | णा | नि | तु |
| अ | ष्टो | त्त | र | श | तं | ह्ये | त |
| त्क | र | णा | नां | म | यो | दि | तम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.