अन्वयः
AI
(यत्र कुञ्चितम् पादम् उत्क्षिप्य पार्श्वात् पार्श्वम् डोलयेत्), हस्तौ प्रयोग-वश-गौ (भवतः), तत् डोलापादम् उच्यते । (यत्र) आक्षिप्तम् हस्त-पादम् च त्रिकम् च एव विवर्तयेत्, (तत् विवृत्ते) ।
Summary
AI
...while the hands move according to the performance; this is called the 'Dolapadam' karana. The next karana begins: where one should throw out the hands and feet and also turn the waist... (continued in the next verse).
पदच्छेदः
AI
| प्रयोग-वश-गौ | प्रयोग–वश–ग (१.२) | moving according to the performance |
| हस्तौ | हस्त (१.२) | the two hands |
| डोलापादम् | डोलापाद (१.१) | Dolapadam |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| उच्यते | उच्यते (√वच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is called |
| आक्षिप्तम् | आक्षिप्त (आ√क्षिप्+क्त, २.१) | thrown out |
| हस्त-पादम् | हस्त-पाद (२.१) | hands and feet |
| च | च | and |
| त्रिकम् | त्रिक (२.१) | the waist |
| च | च | and |
| एव | एव | also |
| विवर्तयेत् | विवर्तयेत् (वि√वृत् +णिच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one should turn |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | यो | ग | व | श | गौ | ह | स्तौ |
| डो | ला | पा | दं | त | दु | च्य | ते |
| आ | क्षि | प्तं | ह | स्त | पा | दं | च |
| त्रि | कं | चै | व | वि | व | र्त | येत् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.