अन्वयः
AI
(यत्र कुञ्चितम् पादम् प्रसार्य पुनः द्रुतम् आवर्तयेत्), हस्तौ प्रयोग-वश-गौ (भवतः), तत् आवर्तम् उदाहृतम् । (यत्र) कुञ्चितम् पादम् उत्क्षिप्य पार्श्वात् पार्श्वम् तु डोलयेत्, (तत् डोलापादम्) ।
Summary
AI
...while the hands move according to the performance; this is called the 'Avartam' karana. The next karana begins: where, after lifting a bent ('kunchitam') foot, one swings it from side to side... (continued in the next verse).
पदच्छेदः
AI
| प्रयोग-वश-गौ | प्रयोग–वश–ग (१.२) | moving according to the performance |
| हस्तौ | हस्त (१.२) | the two hands |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| आवर्तम् | आवर्त (१.१) | Avartam |
| उदाहृतम् | उदाहृत (उद्+आ√हृ+क्त, १.१) | is called |
| कुञ्चितम् | कुञ्चित (√कुञ्च्+क्त, २.१) | a bent |
| पादम् | पाद (२.१) | foot |
| उत्क्षिप्य | उत्क्षिप्य (उद्√क्षिप्+ल्यप्) | having lifted |
| पार्श्वात् | पार्श्व (५.१) | from side |
| पार्श्वम् | पार्श्व (२.१) | to side |
| तु | तु | indeed |
| डोलयेत् | डोलयेत् (√डुल् +णिच् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one should swing |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | यो | ग | व | श | गौ | ह | स्तौ |
| त | दा | व | र्त | मु | दा | हृ | तम् |
| कु | ञ्चि | तं | पा | द | मु | त्क्षि | प्य |
| पा | र्श्वा | त्पा | र्श्वं | तु | डो | ल | येत् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.