कार्पासं बाल्बजं वापि मौञ्जं वाल्कलमेव च ।
सूत्रं बुधैस्तु कर्तव्यं यस्य च्छेदो न विद्यते ॥

अन्वयः AI बुधैः तु कार्पासम् बाल्बजम् वा अपि मौञ्जम् वाल्कलम् एव च सूत्रम् कर्तव्यम्, यस्य च्छेदः न विद्यते ।

Summary AI The wise should make the cord from cotton, Balbaja grass, Muñja grass, or bark, and it should be one that does not break.

पदच्छेदः AI

कार्पासम्	कार्पास (१.१)	of cotton
बाल्बजम्	बाल्बज (१.१)	of Balbaja grass
वा	वा	or
अपि	अपि	also
मौञ्जम्	मौञ्ज (१.१)	of Munja grass
वाल्कलम्	वाल्कल (१.१)	of bark
एव	एव	even
च	च	and
सूत्रम्	सूत्र (१.१)	the cord
बुधैः	बुध (३.३)	by the wise
तु	तु	indeed
कर्तव्यम्	कर्तव्य (√कृ+तव्यत्, १.१)	should be made
यस्य	यद् (६.१)	of which
च्छेदः	च्छेद (√छिद्+घञ्, १.१)	a break
न	न	not
विद्यते	विद्यते (√विद् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	exists

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कार्पासं बाल्बजं वापि मौञ्जं वाल्कलमेव च ।सूत्रं बुधैस्तु कर्तव्यं यस्य च्छेदो न विद्यते ॥