अये ममोदासितमेव जिह्वया
द्वयेऽपि तस्मिन्ननतिप्रयोजने ।
गरौ गिरः पल्लवनार्थलाघवे
मितं च सारं च वचो हि वाग्मिता ॥

अन्वयः AI अये! अनतिप्रयोजने तस्मिन् द्वये अपि मम जिह्वया उदासितम् एव। हि गिरः पल्लवने गरौ (सति) अर्थलाघवे (च इष्टे सति) मितं सारं च वचः वाग्मिता (भवति)।

Summary AI "Oh! My tongue was indeed indifferent to those two matters (lineage and name) which are not very important. For, eloquence consists of speech that is concise and meaningful, especially when elaboration of words is burdensome and brevity of meaning is desired."

पदच्छेदः AI

अये	अये	Oh
मम	अस्मद् (६.१)	my
उदासितम्	उदासित (उद्√आस्+क्त, १.१)	was indifferent
एव	एव	indeed
जिह्वया	जिह्वा (३.१)	tongue
द्वये	द्वय (७.१)	to the two matters
अपि	अपि	even
तस्मिन्	तद् (७.१)	in that
अनतिप्रयोजने	न–अतिप्रयोजन (७.१)	which is not very important
गरौ	गुरु (७.१)	when burdensome
गिरः	गिर् (६.१)	of words
पल्लवनार्थलाघवे	पल्लवन–अर्थलाघव (७.१)	in elaboration and brevity of meaning
मितम्	मित (√मा+क्त, १.१)	concise
च	च	and
सारम्	सार (१.१)	meaningful
च	च	and
वचः	वचस् (१.१)	speech
हि	हि	for
वाग्मिता	वाग्मिता (१.१)	eloquence

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	ये	म	मो	दा	सि	त	मे	व	जि	ह्व	या
द्व	ये	ऽपि	त	स्मि	न्न	न	ति	प्र	यो	ज	ने
ग	रौ	गि	रः	प	ल्ल	व	ना	र्थ	ला	घ	वे
मि	तं	च	सा	रं	च	व	चो	हि	वा	ग्मि	ता
ज			त			ज			र

Other texts to read

शिशुपालवधम् माघः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect