महाभारतम् — ४.४८

वैशंपायन उवाच ।

अर्जुन उवाच ।

४.४८.८

इषुपाते च सेनाया हयान्संयच्छ सारथे ।
यावत्समीक्षे सैन्येऽस्मिन्क्वासौ कुरुकुलाधमः ॥

४.४८.९

सर्वानन्याननादृत्य दृष्ट्वा तमतिमानिनम् ।
तस्य मूर्ध्नि पतिष्यामि तत एते पराजिताः ॥

४.४८.१०

एष व्यवस्थितो द्रोणो द्रौणिश्च तदनन्तरम् ।
भीष्मः कृपश्च कर्णश्च महेष्वासा व्यवस्थिताः ॥

४.४८.११

राजानं नात्र पश्यामि गाः समादाय गच्छति ।
दक्षिणं मार्गमास्थाय शङ्के जीवपरायणः ॥

M N Dutt I do not see the king, I am afraid, anxious to save his life he is going by the southern road. Leaving the car-warriors here go where Suyodhana is. I shall fight there, O son of Virata, for it will not be without result. Vanquishing him I will come back with the kine.

४.४८.१२

उत्सृज्यैतद्रथानीकं गच्छ यत्र सुयोधनः ।
तत्रैव योत्स्ये वैराटे नास्ति युद्धं निरामिषम् ।
तं जित्वा विनिवर्तिष्ये गाः समादाय वै पुनः ॥

M N Dutt I do not see the king, I am afraid, anxious to save his life he is going by the southern road. Leaving the car-warriors here go where Suyodhana is. I shall fight there, O son of Virata, for it will not be without result. Vanquishing him I will come back with the kine.

वैशंपायन उवाच ।

४.४८.१३

एवमुक्तः स वैराटिर्हयान्संयम्य यत्नतः ।
नियम्य च ततो रश्मीन्यत्र ते कुरुपुंगवाः ।
अचोदयत्ततो वाहान्यतो दुर्योधनस्ततः ॥

M N Dutt Thus addressed the son of Virata, carefully governing the horses and holding the reins, took the horses where the leading Kurus and the king Suyodhana were. As Arjuna, having white steeds, left that place,

४.४८.१४

उत्सृज्य रथवंशं तु प्रयाते श्वेतवाहने ।
अभिप्रायं विदित्वास्य द्रोणो वचनमब्रवीत् ॥

४.४८.१५

नैषोऽन्तरेण राजानं बीभत्सुः स्थातुमिच्छति ।
तस्य पार्ष्णिं ग्रहीष्यामो जवेनाभिप्रयास्यतः ॥

४.४८.१६

न ह्येनमभिसंक्रुद्धमेको युध्येत संयुगे ।
अन्यो देवात्सहस्राक्षात्कृष्णाद्वा देवकीसुतात् ॥

४.४८.१७

किं नो गावः करिष्यन्ति धनं वा विपुलं तथा ।
दुर्योधनः पार्थजले पुरा नौरिव मज्जति ॥

M N Dutt What shall we do with these kine or the vast wealth if Duryodhana were to sink like a bark in the Partha water.

४.४८.१८

तथैव गत्वा बीभत्सुर्नाम विश्राव्य चात्मनः ।
शलभैरिव तां सेनां शरैः शीघ्रमवाकिरत् ॥

M N Dutt (In the mean time) going there ard announcing himself as Bibhatsu by name he speedily covered the soldiers with shafts like a swarm of locusts.

४.४८.१९

कीर्यमाणाः शरौघैस्तु योधास्ते पार्थचोदितैः ।
नापश्यन्नावृतां भूमिमन्तरिक्षं च पत्रिभिः ॥

M N Dutt Assailed by the mass of shafts discharged by Partha the warriors couldn't see anything, the sky and the earth being covered therewith.

४.४८.२०

तेषां नात्मनिनो युद्धे नापयानेऽभवन्मतिः ।
शीघ्रत्वमेव पार्थस्य पूजयन्ति स्म चेतसा ॥

M N Dutt They who came to fight were so confounded that they even could not prepare themselves to fly away and began quickly to adore Partha in their minds.

४.४८.२१

ततः शङ्खं प्रदध्मौ स द्विषतां लोमहर्षणम् ।
विस्फार्य च धनुःश्रेष्ठं ध्वजे भूतान्यचोदयत् ॥

M N Dutt He then blew the conch which made the hairs of the enemies stand erect; then twanging his most excellent bow he made the creatures on his flag staff (to cry aloud).

४.४८.२२

तस्य शङ्खस्य शब्देन रथनेमिस्वनेन च ।
अमानुषाणां तेषां च भूतानां ध्वजवासिनाम् ॥

M N Dutt The earth shook with the sound of his conch, the rattle of his chariot and the twang of his Gandiva bow,

४.४८.२३

ऊर्ध्वं पुच्छान्विधुन्वाना रेभमाणाः समन्ततः ।
गावः प्रतिन्यवर्तन्त दिशमास्थाय दक्षिणाम् ॥

M N Dutt As well as with the cries of all the superhuman creatures placed on the flag staff. Then raising up their tails and running to and fro the king came back by the southern road.

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect