यत्र च दशरथवचनम् अनुपालयन्नुत्सृष्टराज्यो रामो महामुनिमगस्त्यम् अनुचरन् सह सीतया लक्ष्मणोपरचितरुचिरपर्णशालः पञ्चवट्यां कञ्चित्कालं सुखमुवास । यत्र च पीतोद्गीर्णं जलनिधिजलमिव मुनिना निखिलमाश्रमोपान्तवर्तिषु विभक्तं महाह्रदेषु। अत्यायतश्च यस्मिन् दशरथसुतशरनिपातितो योजनबाहोबहुः अगस्त्यप्रसादनागतनहुषाजगरकायशङ्काम् अकरोदृषिजनस्य।

तस्य चैवंविधस्य संप्रत्यपि प्रकटोपलक्ष्यमाणपूर्ववृत्तान्तस्य अगस्त्याश्रमस्य नातिदूरे जलनिधिपानप्रकुपितवरुणोत्साहितेन अगस्त्यमत्सरात् तदाश्रमसमीपवर्त्यपर इव वेधसा महाजलनिधिरुत्पादितः, अम्बुरुह-मधुपान-मत्त-कलहंस-कामिनी-कृत-कोलाहलम्, अनिलोल्लासित-कल्लोल-शिखर-शीकरारब्धदुर्दिनम्, एकदेशावतीर्ण-मुनिजनापूर्यमाण-कमण्डलु-कलकलध्वनिमनोहरम्, उदवासितापसानां देवतार्चनोपयुक्ताकुसुमाभिः लतामण्डपतलस्थितशिखण्डिमण्डलारब्धताण्डवाभिः अनेककुसुमपरिमलवाहिनीभिः वनराजिभिः उपद्धतीरम्, अपरसागराशङ्कभिः सलिलमादातुमवतीर्णैः जलधरैरिव बहलपङ्कमलिनैर्वनकरिभिः अनवरतमापीयमानसलिलम्, अगाधम्, अप्रतिमम्, अपां निधानं पम्पाभिधानं पद्मसरः ॥

तस्यैवंविधस्य पद्मसरसः पश्चिमे तारे दिग्गजकरदण्डानुकारिणा जरदजगरेण सततमावेष्टितमूलतया बद्धमहालवाल इव, दिक्चक्रवालपरिमाणमिव गृह्णता भुवनान्तरालविप्रकीर्णेन शाखासंचयेन प्रलयकालताण्डवप्रसारितभुजसहस्रम् उडुपतिशकलशेखरमिव विडम्बयितुमुद्यतः, परिपीत सागरसलिलैर्गगनागतैः शाखान्तरेषु निलीयमानैः क्षणमम्बुभारालसैः आर्द्रीकृतपल्लवैः जलधरपटलैरपि अदृष्टशिखरदेशः, तुङ्गतया नन्दनवनश्रियमिव अवलोकयितुमभ्युद्यतः, नलिननाभ इव वनमालोपगूढः, नवजलधरव्यूह इव नभसि दर्शितोन्नतिः, अखिलभुवनतलावलोकनप्रासाद इव वनदेवतानाम्, अधिपतिरिव दण्डकारण्यस्य, महान् जीर्णः शाल्मलीवृक्षः ॥

तत्र च शाखाग्रेषु कोटरोदरेषु पल्लवान्तरेषु स्कन्धसंधिषु जीर्णवल्कलविवरेषु महावकाशतया विस्रब्धविरचितकुलायसहस्राणि दुरारोहतया विगलितविनाशभयानि नानादेशसमागतानि शुकशकुनिकुलानि प्रतिवसन्ति स्म । यैः परिणामविरलदलसंहतिरपि स वनस्पतिरविरलदलनिचयश्यामल इवोपलक्ष्यते दिवानिशं निलीनैः। ते च तस्मिन्वनस्पतावतिवाह्यातिवाह्य रजनीमात्मनीडेषु, प्रतिदिनमुत्थायोत्थायाहारान्वेषणाय नभसि विरचितपङ्क्तयः, दिवसकररथतुरगप्रभानुलिप्तमिव गगनतलमुपपादयन्तः, संचारिणीमिव मरकतस्थलीं विडम्बयन्तः, सेन्द्रायुधमिवान्तरिक्षमादधाना विचरन्ति स्म शुकशकुनयः। कृताहाराश्च पुनः प्रतिनिवृत्यात्मकुलायावस्थितेभ्यः शावकेभ्यो विविधान् फलरसान् कलममञ्जरीविकारांश्च चञ्चुपुटेन दत्त्वा दत्त्वा, अधरीकृतसर्वस्नेहेनासाधारणेन गुरुणापत्यप्रेम्णा तस्मिन्नेव क्रोडान्तर्निहिततनयाः क्षपाः क्षपयन्ति स्म ||