कुशशयैरत्र जलाशयोषिता
मुदारमन्ते कलभाविकस्वरैः ।
प्रगीयते सिद्धगणैश्च योषिता-
मुदारम कलभाविकस्वरैः ॥

मल्लिनाथः कुशेशयैरिति ॥ अत्रादौ जलाशयोषिता जलाशयेषु हृदेषु उषिता वसन्तः । `गत्यर्थाकर्मक-` (अष्टाध्यायी ३.४.७२ ) इत्यादिना वसतेः कर्तरि क्तः । संप्रसारणम् `मतिबुद्धिपूजार्थेभ्यश्च` (अष्टाध्यायी ३.२.१८८ ) इति चकाराद्वर्तमानार्थता । कलभास्त्रिंशद्वर्षकरिणः । त्रिंशद्वर्षस्तु कलभः` इति वैजयन्ती । विकस्वरैर्विकसनशीलैः । `स्थेशभासपिसकसो वरच्` (अष्टाध्यायी ३.२.१७५ ) । कुशेशयैः शतपत्रैः । `शतपत्रं कुशेशयम्` इत्यमरः । मुदा प्रीत्या रमन्ते क्रीडन्ति । करिविहाराणां कमलाकराणामयमाकर इति भावः । किंच कला अव्यक्तमधुराः। विकारो मानसो भावः स प्रयोजनमेषां भाविकाः । उद्दीपका इत्यर्थः । कला भाविकाश्च स्वराः षड्जादयो येषां तैः कलभाविकस्वरैः सिद्धगणैः सुरसङ्घैः, योषितां स्वस्त्रीणामन्ते समीपे उदारमुच्चैः प्रगीयते च । भूस्वर्गोऽयमिति भावः

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
कु	श	श	यै	र	त्र	ज	ला	श	यो	षि	ता
मु	दा	र	म	न्ते	क	ल	भा	वि	क	स्व	रैः
प्र	गी	य	ते	सि	द्ध	ग	णै	श्च	यो	षि	ता
मु	दा	र	म	क	ल	भा	वि	क	स्व	रैः
ज			त			ज			र

कुशशयैरत्र जलाशयोषिता
मुदारमन्ते कलभाविकस्वरैः ।
प्रगीयते सिद्धगणैश्च योषिता-
मुदारम कलभाविकस्वरैः ॥

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect

कुशशयैरत्र जलाशयोषितामुदारमन्ते कलभाविकस्वरैः ।प्रगीयते सिद्धगणैश्च योषिता-मुदारम कलभाविकस्वरैः ॥

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

About

Resources

Connect

कुशशयैरत्र जलाशयोषिता
मुदारमन्ते कलभाविकस्वरैः ।
प्रगीयते सिद्धगणैश्च योषिता-
मुदारम कलभाविकस्वरैः ॥