दधदसकलमेकं खण्डितामानमद्भिः
श्रियमपरमपूर्णामुच्छ्वसद्भिः पलाशैः ।
कलरवमुपगीते षट्पदौघेन धत्तः
कुमुदकमल षण्डे तुल्यरूपामवस्थाम् ॥

मल्लिनाथः दधदिति ॥ एकं कुमुदषण्डमानमद्भिर्मुकुलीभवद्भिः पलाशैर्दलैरसकलमधू खण्डिताम् । क्षीयमाणामित्यर्थः । श्रियं दधत् । अपरं कमलषण्डमुच्छ्वसद्भिर्विकसद्भिः पलाशैरपूर्णां वर्धमानां श्रियं दधत् । षट्पदौघेन कलरवं यथा तथा उपगीते । उभे अपीत्यर्थः । कुमुदकमलषण्डे कुमुदानां कमलानां च षण्डे कदम्बे । `कदम्बे षण्डमस्त्रियाम्` इत्यमरः । तुल्यरूपामवस्थां धत्तः दधाते । अत्र क्षयवृद्ध्योरर्थप्रवृत्तेरैकरूप्ये कस्य क्षयः कस्य वा वृद्धिरिति दुर्ग्रहमिति भावः । अत्रोभयविशेषणानां तुल्यावस्थाधारणहेतुकत्वात्काव्यलिङ्गम् । तेन द्वयोः क्रमेणोपमानोपमेयभावरूपोपमेयोपमा व्यज्यते

छन्दः मालिनी [१५: ननमयय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५
द	ध	द	स	क	ल	मे	कं	ख	ण्डि	ता	मा	न	म	द्भिः
श्रि	य	म	प	र	म	पू	र्णा	मु	च्छ्व	स	द्भिः	प	ला	शैः
क	ल	र	व	मु	प	गी	ते	ष	ट्प	दौ	घे	न	ध	त्तः
कु	मु	द	क	म	ल	ष	ण्डे	तु	ल्य	रू	पा	म	व	स्थाम्
न			न			म			य			य

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect