स्थापितोऽर्थो भवेद्यत्र समासेनार्थासूचकः ।
धात्वर्थवचनेनेह निरुक्तं तत्प्रचक्षते ॥

अन्वयः AI यत्र अर्थसूचकः अर्थः समासेन धात्वर्थवचनेन स्थापितः भवेत्, इह तत् निरुक्तम् प्रचक्षते ॥

Summary AI Where a meaning, indicative of its own sense, is concisely established by stating the meaning of the verbal root, that is called 'Nirukta' here.

पदच्छेदः AI

स्थापितः	स्थापित (√स्था+णिच्+क्त, १.१)	is established
अर्थः	अर्थ (१.१)	meaning
भवेत्	भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may be
यत्र	यत्र	where
समासेन	समास (३.१)	concisely
अर्थसूचकः	अर्थ–सूचक (१.१)	indicative of the meaning
धात्वर्थवचनेन	धातु–अर्थ–वचन (३.१)	by the statement of the meaning of the verbal root
इह	इह	here
निरुक्तम्	निरुक्त (२.१)	as Nirukta
तत्	तद् (२.१)	that
प्रचक्षते	प्रचक्षते (प्र√चक्ष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. बहु.)	they call

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८
स्था	पि	तो	ऽर्थो	भ	वे	द्य	त्र
स	मा	से	ना	र्था	सू	च	कः
धा	त्व	र्थ	व	च	ने	ने	ह
नि	रु	क्तं	त	त्प्र	च	क्ष	ते

स्थापितोऽर्थो भवेद्यत्र समासेनार्थासूचकः ।
धात्वर्थवचनेनेह निरुक्तं तत्प्रचक्षते ॥

Other texts to read

चन्द्रालोकः जयदेवः

शृङ्गारप्रकाशः

About

Resources

Connect

स्थापितोऽर्थो भवेद्यत्र समासेनार्थासूचकः ।धात्वर्थवचनेनेह निरुक्तं तत्प्रचक्षते ॥

Other texts to read

चन्द्रालोकः जयदेवः

शृङ्गारप्रकाशः

About

Resources

Connect

स्थापितोऽर्थो भवेद्यत्र समासेनार्थासूचकः ।
धात्वर्थवचनेनेह निरुक्तं तत्प्रचक्षते ॥