महाभारतम् — २.५६ | mahābhāratam — 2.56

छन्दः अधः चिनुत /

Last updated: 2026-03-30 11:01:47

॥ अथ २.५६ ॥

विदुर उवाच ।

द्यूतं मूलं कलहस्यानुपाति
मिथोभेदाय महते वा रणाय ।
यदास्थितोऽयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रो
दुर्योधनः सृजते वैरमुग्रम् ॥

प्रातिपीयाः शांतनवा भैमसेनाः सबाह्लिकाः ।
दुर्योधनापराधेन कृच्छ्रं प्राप्स्यन्ति सर्वशः ॥

दुर्योधनो मदेनैव क्षेमं राष्ट्रादपोहति ।
विषाणं गौरिव मदात्स्वयमारुजते बलात् ॥

यश्चित्तमन्वेति परस्य राज
न्वीरः कविः स्वामतिपत्य दृष्टिम् ।
नावं समुद्र इव बालनेत्रा
मारुह्य घोरे व्यसने निमज्जेत् ॥

दुर्योधनो ग्लहते पाण्डवेन
प्रियायसे त्वं जयतीति तच्च ।
अतिनर्माज्जायते संप्रहारो
यतो विनाशः समुपैति पुंसाम् ॥

आकर्षस्तेऽवाक्फलः कुप्रणीतो; हृदि प्रौढो मन्त्रपदः समाधिः । युधिष्ठिरेण सफलः संस्तवोऽस्तु; साम्नः सुरिक्तोऽरिमतेः सुधन्वा ॥

प्रातिपीयाः शांतनवाश्च राज
न्काव्यां वाचं शृणुत मात्यगाद्वः ।
वैश्वानरं प्रज्वलितं सुघोर
मयुद्धेन प्रशमयतोत्पतन्तम् ॥

यदा मन्युं पाण्डवोऽजातशत्रु
र्न संयच्छेदक्षमयाभिभूतः ।
वृकोदरः सव्यसाची यमौ च
कोऽत्र द्वीपः स्यात्तुमुले वस्तदानीम् ॥

महाराज प्रभवस्त्वं धनानां
पुरा द्यूतान्मनसा यावदिच्छेः ।
बहु वित्तं पाण्डवांश्चेज्जयेस्त्वं
किं तेन स्याद्वसु विन्देह पार्थान् ॥

२.५६.१०

जानीमहे देवितं सौबलस्य
वेद द्यूते निकृतिं पार्वतीयः ।
यतः प्राप्तः शकुनिस्तत्र यातु
मायायोधी भारत पार्वतीयः ॥

॥ इति २.५६ ॥

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources

Connect