निक्षेपे पतिते हर्म्ये श्रेष्ठी स्तौति स्व-देवताम् ।
निक्षेपी म्रियते तुभ्यं प्रदास्याम्युपयाचितम् ॥
निक्षेपे पतिते हर्म्ये श्रेष्ठी स्तौति स्व-देवताम् ।
निक्षेपी म्रियते तुभ्यं प्रदास्याम्युपयाचितम् ॥
अन्वयः
निक्षेपे हर्म्ये पतिते (सति), श्रेष्ठी स्व-देवताम् स्तौति (यत्) निक्षेपी म्रियते (चेत्), तुभ्यम् उपयाचितम् प्रदास्यामि।
English Summary
When a deposit (kept in his house) is lost, the merchant praises his deity (praying), "If the depositor dies, I will give you the promised offering." This illustrates the merchant's greed and dishonesty, hoping for the depositor's death to avoid returning the deposit.
पदच्छेदः
| निक्षेपे | निक्षेप (७.१) | in the deposit |
| पतिते | पतित (√पत्+क्त, ७.१) | lost |
| हर्म्ये | हर्म्य (७.१) | in the house |
| श्रेष्ठी | श्रेष्ठिन् (१.१) | the merchant |
| स्तौति | स्तौति (√स्तु कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | praises |
| स्व-देवताम् | स्व–देवता (२.१) | his own deity |
| निक्षेपी | निक्षेपिन् (१.१) | the depositor |
| म्रियते | म्रियते (√मृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | dies |
| तुभ्यम् | युष्मद् (४.१) | to you |
| प्रदास्यामि | प्रदास्यामि (प्र√दा कर्तरि लृट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I will give |
| उपयाचितम् | उपयाचित (२.१) | vowed offering |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नि | क्षे | पे | प | ति | ते | ह | र्म्ये |
| श्रे | ष्ठी | स्तौ | ति | स्व | दे | व | ताम् |
| नि | क्षे | पी | म्रि | य | ते | तु | भ्यं |
| प्र | दा | स्या | म्यु | प | या | चि | तम् |