अन्वयः
एते शुक्लकृष्णे गती हि जगतः शाश्वते मते । एकया (गतिम् प्राप्य) अनावृत्तिम् याति, अन्यया पुनः आवर्तते ।
English Summary
These two paths of the world, the bright and the dark, are considered eternal. By one, a person attains the state of no return; by the other, they return again.
पदच्छेदः
| शुक्लकृष्णे | शुक्ल–कृष्ण (१.२) | The bright and the dark |
| गती | गति (१.२) | two paths |
| हि | हि | indeed |
| एते | एतद् (१.२) | these |
| जगतः | जगत् (६.१) | of the world |
| शाश्वते | शाश्वत (१.२) | eternal |
| मते | मत (√मन्+क्त, १.२) | are considered |
| एकया | एका (३.१) | by one |
| याति | याति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | one goes |
| अनावृत्तिम् | अनावृत्ति (२.१) | to non-return |
| अन्यया | अन्या (३.१) | by the other |
| आवर्तते | आवर्तते (आ√वृत् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | one returns |
| पुनः | पुनर् | again |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| शु | क्ल | कृ | ष्णे | ग | ती | ह्ये | ते |
| ज | ग | तः | शा | श्व | ते | म | ते |
| ए | क | या | या | त्य | ना | वृ | त्ति |
| म | न्य | या | व | र्त | ते | पु | नः |